IJzeren Tigran

Eerst was er het Grand Prix toernooi in Baku, vlak daarna het tweede toernooi voor de Grand Prix in Tasjkent, twee dagen na afloop van dat toernooi begon het Petrosian Memorial in Moskou en deze zaterdag wordt in Sotsji de eerste partij van de tweekamp om het wereldkampioenschap tussen Magnus Carlsen en Vishy Anand gespeeld. We leven waarlijk in luilekkerland.

Je vraagt je af hoe Boris Gelfand, de oudste onder de topschakers, het volhoudt. Hij speelt drie loodzware toernooien vlak achter elkaar, alsof hij in een arm circus met te weinig artiesten eerst achter de kassa staat, dan aan de trapeze en vervolgens met zijn clownspak nog aan de leeuwen temt.

Het toernooi in Tasjkent, waarover ik vorige week schreef, werd gewonnen door de Rus Dmitri Andreikin. Anish Giri zette na zijn nederlaag tegen Sergei Karjakin zijn serie remises voort en zei na afloop: „Ik scoorde tenminste niet zo slecht als ik me voel.”

Voor het Petrosian Memorial hebben de Armenen hun tenten opgezet in Moskou. De sponsor is Tashir Group, een Armeens conglomeraat, en de voorzitter van het organisatiecomité is Serzj Sarkisian, president van Armenië en van de Armeense schaakbond. Tigran Petrosian (1929-1984) was wereldkampioen van 1963 tot 1969. Over hem is geschreven dat hij een zo bekwaam verdediger was dat hij een dreiging al drie ronden van tevoren zag aankomen.

Ter gelegenheid van het Petrosiantoernooi geeft de Tashir Group een herdruk uit van een mooie verzameling van artikelen en televisievoordrachten van Petrosian die in het Russisch simpel Schaaklessen heet. In een Amerikaanse vertaling uit 1990 – Petrosian’s Legacy – vond ik een opmerkelijk curiosum. Een partij, gespeeld tijdens een trainingskamp voor de olympiade van 1952 in Helsinki, die tien supersterren bijeen bracht. Voor wit beraadslaagden Averbach, Geller, Taimanov en Petrosian, voor zwart Keres, Kotov, Toloesj en Boleslavsky. Na een tijdje voegden ook Botwinnik en Smyslov zich bij de witspelers, maar toen was het al te laat om wit te redden.

Te veel koks bederven de soep en een grootse partij werd het niet, maar het was wel spannend.

Team van Tigran Petrosian - Team van Paul Keres, consultatiepartij 1952

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. a3 Lxc3+ 5. bxc3 Pc6 6. f3 b6 7. e4 La6 8. Lg5 h6 9. Lh4 Dc8 10. Ld3 Pa5 11. De2 Db7 12. f4 Onvoorzichtig. 12...Dc6 Ook de zwartspelers ontging het dat zwart meteen een pion kon winnen met 12...Lxc4 omdat na 13. Lxc4 13...Dc6 komt. 13. d5 Da4 Zo wint zwart ook een pion, maar op een veel omslachtiger manier. 14. e5 Db3 15. Kf2 Misschien was 15. Tc1 Dxa3 16. Tc2 het verstandigst. 15...Dxc3 16. Pf3 Pxd5 17. Thc1 Db3 18. Kg3 Er is iets mis gegaan met wit, maar er is nog hoop. Wit dreigt 19. Pd4 en na 18...Pe7 19. Tcb1 moet zwart de zetten herhalen of na 19...Da4 20. Tb4 Dc6 21. Le4 een toren geven. 18...Pxf4 19. Kxf4 g5+

Zie diagram.

Zwart wint zijn stuk terug en wits koning staat op de tocht. Hier ging Botwinnik zich met wits zaak bemoeien, maar het was te laat. 20. Kg4 Wegens tijdnood aan beide kanten werd er nu niet meer geconsulteerd. Petrosian speelde de rest voor wit, Keres voor zwart. 20...gxh4 21. Pd4 Da4 22. Df3 Pc6 23. Pxc6 dxc6 24. Df6 Kd7 25. Dxf7+ Kc8 26. De7 Da5 27. Dxe6+ Kb7 28. Lg6 Thg8 29. Kxh4 Dd2 30. Dg4 Tad8 31. Td1 Df2+ 32. Kh3 h5 33. Df5 De3+ 34. g3 Tdf8 35. De4 Dg5 36. Lh7 Tg7 37. Tac1 Tf2 38. Dxc6+ Een laatste grapje. Na 38...Kxc6 39. Le4+ Kc5 40. Td5+ Kc6 zou het remise worden. 38...Kb8 Wit heeft niets meer en overschreed de tijd.