Wie schoot Bin Laden dood? Meerdere SEALs claimen het fatale schot

Robert O'Neill, voormalig lid van Navy SEAL-team 6 die zegt Bin Laden te hebben doodgeschoten. Foto Reuters / Walter Hinick

SEALs hebben een gouden regel: je praat niet over missies. Niet met je partner, vrienden of familie. En al helemaal niet met de pers. Voor een aantal SEALs die betrokken waren bij de dood van Osama Bin Laden blijkt dat toch te lastig te zijn. Twee jaar geleden schreef SEAL-lid Matt Bissonnette een boek over de missie en nu treedt ‘The Shooter’ naar buiten: Robert O’Neill.

Even terug in de tijd. Op 1 mei 2011 werd aangekondigd dat die avond president Barack Obama een verklaring zou gaan afleggen. Het werd - achteraf - een belangrijk punt in zijn presidentiële loopbaan en speelde volgens sommigen een rol bij zijn herverkiezing. Obama maakte die avond bekend dat een SEAL-team eerder die dag een huis in Pakistan was binnengevallen en daar de meestgezochte terrorist had doodgeschoten: Osama Bin Laden.

Amerika was in extase en vierde een nacht lang feest. Hét brein achter de aanslagen op 11 september 2001 was ‘eindelijk’ gedood.

Het boek dat de aanzet gaf

Wie hem gedood had, zou onbekend blijven. Dat is namelijk de regel die SEALs hanteren. Totdat Bissonnette twee jaar geleden, zonder toestemming van het Pentagon, een boek (No Easy Day: The Firsthand Account of the Mission that Killed Osama Bin Laden) publiceerde over hoe zijn SEAL-team de meeste gezochte man ter wereld had gedood. En nee, daar is het leger niet erg blij mee.

Het verhaal van O’Neill is al langer bekend. Maar, toen werd zijn naam niet genoemd. Vorig jaar publiceerde Esquire een verhaal over ‘The Shooter’. Waarin een persoon aan het woord wordt gelaten die claimt tijdens de actie Bin Laden te hebben gedood. Die daarnaast zegt werkeloos te zijn geworden doordat hij eerder uit het leger stapte dan gebruikelijk is. Wat mogelijk ook een reden kan zijn dat hij al een tijdje op verschillende manieren de publiciteit zoekt.

In dit filmpje vertelt ‘The Shooter’ over de actie:

Nu blijkt dat het boek van Bissonnette er ook voor zorgde dat O’Neill over de figuurlijke drempel stapte en besloot zijn rol als ‘de schutter’ te bevestigen. Tegenover The Washington Post, die het voormalige SEAL-lid twee keer sprak, vertelt O’Neill dat hij de afgelopen tijd worstelde met de vraag of hij naar buiten moest treden. Daarbij speelt ook het feit een rol dat steeds meer mensen zijn naam linkte aan de man die Bin Laden doodde, ook journalisten.

Voordat hij zelf kon bevestigen dat hij ‘The Shooter’ is uit het verhaal van Esquire, werd zijn identiteit gelekt door ex-collega’s. SOFREP, een website die wordt gemaakt door ex-SEALs, publiceerde een artikel waarin de identiteit van O’Neill bekend wordt gemaakt én kritiek wordt geuit op het feit dat hij besloten had om naar buiten te treden. Ook sprak de commandant van de Navy Special Warfare Command zich uit en zei over O’Neills’ voornemen; hij stelde het volgende:

“We zullen onze kernwaarden niet verraden, in ruil voor publieke bekendheid of financieel gewin.”

O’Neill stelt zelf in gesprek met de Washington Post dat hij vooral naar buiten treedt om de nabestaanden van de aanslagen op 11 september 2001 te helpen.

Amerikanen vieren feest op Times Square in New York na de verklaring van Obama dat Bin Laden gedood is. Foto AFP / Timothy A. Clary

Was het wel O’Neill?

Of het onderdeel is van de strategie van het Pentagon om O’Neills’ verhaal onderuit te halen, of dat het daadwerkelijk anders zit weten we niet. Gisteren publiceerde, ongetwijfeld niet geheel toevallig, The New York Times een verhaal waarin niet O’Neill, maar een derde persoon wordt aangewezen als de schutter.

“Ondertussen hebben meerdere militaire functionarissen en SEAL-leden gezegd dat er een derde persoon was. De leider van de unit, de zogenaamde ‘point man’. Hij vuurde het eerste schot af waardoor Bin Laden op de grond viel.”

Ook stelt de krant dat het wellicht nooit helemaal duidelijk zal worden wie het fatale schot afvuurde omdat het in de drukte van dat moment - “er liepen meerdere bewapende mannen met nachtkijkers” - ongetwijfeld meerdere kogels tegelijkertijd zijn afgevuurd. Daarnaast merkt de Times op dat er geen autopsie is uitgevoerd op het lichaam en er geen video beschikbaar is gekomen van wat er tijdens die missie gebeurde.

Het nationale veiligheidsteam van Obama volgt in mei 2011 vanuit een aparte ruimte de actie van het SEAL-team. Foto Flickr / White House

Wat wel lijkt vast te staan, is dat zowel Bissonnette als O’Neill niet als eerste boven was en niet als eerste op Bin Laden schoten. En dat maakt meteen iets anders - pijnlijk - duidelijk, zo schrijft NBC News.

“Hun tegenstrijdige verhalen zijn een teken dat de eens zo hechte groep militairen steeds minder goed samenwerkt en leden hun geheimhoudingsplicht schenden om maar in de publiciteit te kunnen komen.”

Het verhaal is nog niet af.

Binnen enkele dagen zal O’Neill ook zijn verhaal vertellen bij FOX News. Ongetwijfeld zal hij dan opnieuw in het nieuws komen. Of we er ooit achter komen wie Bin Laden écht heeft gedood, dat is maar de vraag.