Tegenvallers blijven Siemens achtervolgen

Duitslands grootste industrieconcern zette afgelopen jaar minder om en boekte meer winst.

Onderdelen voor windmolens maakt Siemens in Fort Madison in Iowa in de Verenigde Staten. Foto Bloomberg

Af en toe laat Joe Kaeser, sinds vorig jaar zomer topman van technologieconcern Siemens, zijn irritatie blijken. Vooral over de manier waarop het bedrijf door zijn voorgangers is gerund. Als hem deze donderdag op de persconferentie bij de jaarcijfers gevraagd wordt of hij bezig is met een uitverkoop, zegt hij dat daarvan geen sprake is.

Duitslands grootste industrieconcern is onder zijn leiding bezig met een forse koerswijziging, maar wordt niet kleiner, zegt hij op de persconferentie in Siemens oude hoofdkantoor in Berlijn. „Siemens alleen maar kleiner maken, is niet het doel. Maar alleen groeien zodat er grote getallen ontstaan heeft men al geprobeerd. En men heeft kunnen zien waar dat toe heeft geleid.” Siemens zit door ongebreidelde aankopen met een structuur die onvoldoende homogeen is en daardoor onvoldoende samenwerkingsvoordelen oplevert, wil Kaeser maar zeggen.

Vandaar de grootscheepse reorganisatie van Siemens, die hij in mei presenteerde. De bedrijfsstructuur van zijn voorganger Peter Löscher heeft hij het afgelopen jaar opgeruimd. Siemens was actief in energie, industrie, medische techniek en infrastructuur en steden, met daaronder zestien divisies en een oerwoud aan bureaucratische tussenlagen. Deze structuur heeft plaatsgemaakt voor negen divisies die strak worden geleid met een volgens Kaeser duidelijke focus op de groeisectoren elektrificatie, automatisering en digitalisering. Er zijn 15.000 banen wegbezuinigd en bij de verdere reorganisatie zullen nog eens vele duizenden managementfuncties verdwijnen, heeft het weekblad Wirtschaftswoche becijferd.

Kaeser zegt dat er dit jaar ook 33.000 andere banen bij zijn gekomen en dat werkgelegenheid bij Siemens tamelijk organisch groeit en slinkt. Uit de gisteren gepresenteerde cijfers blijkt dat er wereldwijd 10.000 banen minder zijn dan aan het eind van vorig jaar (september 2013).

In het kader van de stroomlijning van de onderneming heeft het concern nu de afdeling gehoorapparaten voor 2 miljard euro verkocht. Siemens houdt nog wel een belang in deze tak. In mei nog was meegedeeld dat het onderdeel naar de beurs zou worden gebracht. Ook medische techniek wordt wegens geringe samenwerkingsvoordelen met de rest van het concern in een zelfstandige divisie ondergebracht. Op vragen of dat een eerste stap is naar volledige verkoop, is het antwoord van Kaeser ontkennend.

De cijfers die hij na afloop van zijn eerste volledige boekjaar presenteert, stemmen Kaeser tevreden. „We hebben de uitgezette doelen bereikt. De laatste keer dat dat gebeurde was 2011.” Maar critici merken op dat de omzet van Siemens dit jaar en volgend jaar stagneert. En de nettowinst van 5,5 miljard euro zou geflatteerd zijn door bezuinigen en het afstoten van onderdelen.

Kaeser spreekt dit tegen. Het bedrijf kampt met tegenslagen en zit midden in die enorme herstructurering. Volgens hem zal in 2016 de omzet weer groeien. Volgens Kaeser is Siemens kwetsbaar voor internationale spanningen, die hij omschrijft als „heterogene geopolitieke ontwikkelingen”. Maar, zegt hij, „Siemens moet ook tegenslagen incasseren die het aan onszelf te wijten heeft.”

Het afgelopen jaar kreeg het concern 900 miljoen euro aan tegenvallers te verwerken. Dan gaat het om kosten die voortvloeien uit te laat geleverde ICE-treinen, technische problemen bij de verbinding van windparken op zee met het stroomnet op het land, niet goed functionerende hoogspanningsleidingen in Canada en recentelijk problemen met windturbines in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk (à 225 miljoen euro).

Kaeser: „Die tegenvallers zijn niet waar Siemens voor zou moeten staan. We kunnen het beter, we moeten het beter maken, en daaraan werken we hard.”

Bondskanselier Merkel en haar regering zouden Duitsland als industrieland volgens de Siemens-topman kunnen helpen door te investeren in infrastructuur. Kaeser: „De digitalisering moet aangepakt worden. Daar moeten nog veel dingen gedaan worden.”