Reorganisatie politie stagneert

Minister Opstelten dreigt zich te vertillen aan samenvoeging van 26 korpsen tot één nationale politie.

Uit de mond van Ivo Opstelten is vooral sussend optimisme te horen. Maar het gaat slecht met de vorming van de nationale politie, de grootste opdracht van deze minister van Veiligheid en Justitie.

Gisteren stuurde Opstelten (VVD) een brief naar de Tweede Kamer vol termen als ‘herijkingen’, ‘actualisaties’, ‘aanvals- en realisatieplannen’, ‘verandertrajecten’ en ‘speerpunten’.

De echte stand van zaken stond verwoord in verschillende commissie- en inspectierapporten die de minister mee stuurde. De manier waarop nu uit 26 korpsen één nationaal korps wordt opgebouwd is een „lastige, zo niet onmogelijke opdracht”. Ondanks grote inspanningen bij de politie „komen de grenzen van wat mogelijk is in zicht”. Het ontbreekt de politie aan voldoende menskracht en expertise om zo’n grote organisatie te leiden. De planning van de reorganisatie is onduidelijk. Ook zijn doelstellingen steeds te ambitieus. Daardoor worden plannen ook continu gewijzigd, wat de verwarring vergroot. „Het risico bestaat dat de einddoelen van de nationale politie niet worden gehaald.” De politie krijgt van de politieke leiding (Opstelten dus) wel meer taken en prioriteiten, maar niet meer mensen.

Gerard Bouman, de nationale korpschef, is wat minder omzichtig dan zijn politieke baas. „In een auto tegelijkertijd het motorblok én de vier wielen verwisselen terwijl het voertuig rijdt.” Zo moeilijk is het ook om vijfentwintig regiokorpsen en een landelijk korps om te vormen tot één Nationaal Politiekorps van 50.000 agenten en 15.000 werknemers. Dan zijn problemen bij „de meest gecompliceerde reorganisatie van een rijksdienst ever” onvermijdelijk. Er zijn aanhoudende moeilijkheden bij de ICT en het ziekteverzuim is hoog.

Het is niet gek dat de reorganisatie soms trager en moeizamer verloopt dan verwacht, zegt Bouman. De politie heeft meer te doen. In maart werd in Den Haag de Nuclear Security Summit gehouden. Het beveiligen van de wereldleiders die aan die top deelnemen kostte 870.000 operationele politie-uren, zegt de korpschef. En ook de ramp met vliegtuig MH17 heeft het normale politiewerk overhoop gegooid. „Op de piek waren 850 politiemensen bezig met dat ongeluk. Ik heb zelf na 17 juli twintig dagen aan één stuk gewerkt.”

Vanwege de situatie heeft Opstelten wel besloten de korpsleiding te versterken, met onder anderen „externe specialisten”. Of zoals de minister het omschrijft: „ter verdere borging van de strategische sturing op integraliteit”. Ook zal er nog eens goed naar de planning worden gekeken, en komt er meer aandacht voor het moreel.

Maar het wat verlagen van de ambities en prioriteiten die Opstelten allemaal voor de politie heeft geformuleerd, hoeft niemand te verwachten, zegt zijn woordvoerder: „Uit de rapportages blijkt dat het moeilijk wordt, maar niemand zegt dat het onmogelijk is.”