Movember? Nóvember!

Echte mannen laten in november hun snor staan voor het goede doel. Echt waar? Nee! Just Bär ergert zich wild aan deze opzichtige manier van zelfpromotie en stoere, kwestbare jongens onder elkaar.

Foto Peter Lipton

In november gebeurt er iets opmerkelijks. Het is zichtbaar op straat, in de trein, op het werk. Mannen met snorren. Overal mannen met snorren. Deze behaarde mannen laten hun snor staan om op te vallen. Zij doen mee aan een initiatief dat fondsen werft voor het goede doel en aandacht vraagt voor de gezondheid van mannen. De persoon in kwestie noemt zichzelf een Mo Bro en is een officiële deelnemer aan Movember. Hij is bijzonder content met zichzelf en gebruikt filantropie als een excuus om zichzelf in het middelpunt van de belangstelling te plaatsen.

De term Movember – een samentrekking van Moustache en November – is gemunt bij een kroegweddenschap in 1999. Een vriendengroep uit Adelaide (Australië) ging een uitdaging aan: een maand lang rondlopen met een snor om geld in te zamelen tegen dierenmishandeling, onder de zinspreuk ‘whiskers for whiskers’ (snorharen voor snorharen). In 2004 werd in Melbourne eenzelfde actie gehouden voor onderzoek naar prostaatkanker en depressie. Hieruit is de Movember Foundation ontstaan. Sindsdien wordt het ons jaarlijks opgedrongen als een hypermasculien filantropiefestijn dat aandacht verdient.

Mannen lopen gevaar

De goede zaak omvat tegenwoordig de gehele mannelijke gezondheid – Movember is changing the face of men’s health. Mannen lopen gevaar: zij praten minder gemakkelijk over hun gezondheid, bezoeken minder snel een arts en lopen te lang met klachten rond. Ze moeten zich bewust worden van hun kwetsbaarheid en sterfelijkheid. Movember is de boodschapper en kiest de snor als icoon van mannelijkheid, kracht en autoriteit. Het is een symbool om de taboes en schaamte rond prostaatkanker te doorbreken. De katalysator om krachtige en belangrijke gesprekken te beginnen over de gezondheid van mannen. ‘Real men, growing real moustaches, talking about real issues’ – de toon is gezet.

Modeontwerper Bas Kosters en barbier James van Cut Throat Barbers kregen vorige week op televisie een podium. Movember-ambassadeur Bas herinnert zich vaag het doel: „Prostaatkanker – bij mannen – zeg ik het goed?” Wie dacht meer te leren over de gesteunde doelen kwam bedrogen uit. De mannen zaten er ter meerdere eer en glorie van henzelf: Kosters bracht zijn snorrenillustraties aan de man en de barbier kondigde een recordpoging scheren aan van Cut Throat Barbers. Het enige wat telt: Wij doen mee, dus steun ons! Dat ze amper kunnen verwoorden waar ze voor staan doet niet ter zake.

De commerciemachine draait intussen op volle toeren. Het regent kortingen en acties in Movember. Kleding, koppen, posters, stickers – werkelijk alles kan besnord worden verkocht. Met snorkortingen en snortegoedbonnen als lokkertje: Movember-korting! Koop bij ons en wij storten een klein beetje door! Ordinair winstbejag onder de vlag van filantropie. Maar geen enkele kledingverkoper vertelt mij bij het kopen van een snorrentrui over het gevaar van masculiene taboes op ziekte. Geen barbier licht mij in over mijn verhoogde risico op prostaatkanker. Geen besnorde voorbijganger klampt mij aan en praat mij bij over depressie.

De maand eindigt ‘in stijl’. De Mo Bro bezoekt de lokale barbier. Zij kloppen elkaar op de schouders en zichzelf op de borst. Kostenloos zal de barbier aan de slag gaan. De handeling zal hij delen op YouTube, Flickr, Instagram, Facebook. Mo Bros onder elkaar. Biertje in de hand en tevreden terugkijkend op een maand waarin anderen zijn exhibitionistische luiheid financieel steunden. ’s Avonds zijn er de Gala Party’s, waar deelgenoten hun harige prestaties kunnen etaleren. De pijn van het uitputtende nietsdoen mag op deze fameuze wereldwijde verkleedextravaganza’s verzopen worden. Menig aanwezige zal netto meer aan drank door zijn keel storten dan geld op de rekeningen van het goede doel. Maar de stemming is euforisch: een maand lang mocht de wereld de grootmoedige inborst achter hun komische snor bezingen.

Meesmuilende blikken

En laat vooral de serieuze snordrager erkend worden in zijn leed, gebukt als hij gaat onder de tirannie van deze maand: grijnzen, knipogen en meesmuilende blikken. ‘Hoeveel heb jij al binnengehaald?’, ‘Wat smeer jij erin?’, ‘High five, Mo Bro!’ En later volgt het onbegrip: ‘Het is géén Movember meer…’ Waar de eerste vanuit esthetisch oogpunt zijn bovenlip laat sieren, is de laatste een believer. De mooimakers lijden onder de meemakers.

Movember is verworden tot een monsterlijke cocktail van meemaakmanie, gelegenheidscommercie en vooral schaamteloze zelfpromotie. Deelnemers blijken onverholen narcisten, voor wie een vermelding op het Movember-scoreboard belangrijker is dan het uitdragen van de boodschap. Catchphrases – ‘Let’s kick testicular cancer in the balls’ –, koddige snorren en verkleedpartijtjes steken wrang af bij de rauwe werkelijkheid.

We lezen de harige feiten op de Movember-website: in 2011 kregen 725 mannen te horen dat zij teelbalkanker hadden en in 2012 stierven er 2.566 mannen aan prostaatkanker. De ijdelheid op sociale media, het haantjesgedrag op scoreboards, de zelfpromotie en decadentie – voelt het al misplaatst?

Boycot Movember. Laat november de maand zijn waarin je presteert om zónder ridicule tegenprestaties je medemenselijke kant te tonen. Laat anoniem doneren weer een nobele daad zijn. Laat snorren belangeloos de bovenlippen sieren. En bescheidenheid de mens.