Magnus verliest alleen in zijn dromen

In het Sotsji begint morgen de WK-match tussen Magnus Carlsen en uitdager Vishy Anand.

In een openhartig moment liet Magnus Carlsen zich onlangs ontvallen dat hij in zijn dromen de komende match tegen Anand al een paar keer had verloren. Een ongebruikelijke bekentenis van de doorgaans zo zelfverzekerde Noor.

Zijn manager beaamde dat de 23-jarige wereldkampioen met gepaste ingetogenheid naar de titelstrijd toeleeft. Carlsen is ronduit ontevreden over het spel dat hij in zijn laatste toernooien heeft laten zien en eist een hoger niveau van zichzelf. Dat is dan wel weer typisch Carlsen: zo slecht was dat spel ook weer niet, maar alleen het allerbeste is goed genoeg en niemand kan hem strenger toespreken dan hijzelf.

Inmiddels heeft hij er vrede mee dat er in Sotsji gespeeld wordt. Liever had hij zijn titel in de Verenigde Staten of Noorwegen verdedigd, maar toen daar niet snel genoeg een sponsor werd gevonden, besliste de helpende hand die de president van de wereldschaakbond FIDE, Kirsan Iljoemzjinov, deze zomer kreeg aangereikt door Vladimir Poetin.

De Russische president verstrekte niet alleen financiële steun, hij liet ook ambassades over de hele wereld schaakbestuurders bewerken opdat deze Iljoemzjinov voor een nieuwe termijn als FIDE president kozen en niet hun beider criticaster Garry Kasparov. En hij bood hem aan om de WK-match in Sotsji te houden.

Deze match moet, na de Formule 1-race vorige maand, de wereld tonen dat de 50 miljard die in de Olympische Winterspelen werd geïnvesteerd, ook nu nog zijn vruchten afwerpt. Vorige week onderstreepte het Kremlin het belang van de match met een filmpje waarin Poetin in zijn werkkamer volkomen onbewogen luistert naar Iljoemzjinov die hem bijpraat over de voorbereidingen. Aan het slot vraagt Poetin of alles dus volgens plan gaat en sluit dan af met een droog ‘goed’.

Feestvierende noren

Maar misschien wel het meest opmerkelijke aan deze match is de naam van de uitdager. Het tijdperk Anand leek vorig jaar af te lopen toen hij in zijn woonplaats Chennai kansloos door Carlsen werd verslagen. Al na tien van de twaalf geplande ronden konden de feestvierende Noren de nieuwe kampioen in het hotelzwembad gooien.

De Indiase pers speculeerde op het afscheid van Anand en velen vroegen zich af of hij wel in het kandidatentoernooi zou spelen waar de nieuwe uitdager van Carlsen bepaald zou worden. Dat deed hij en het werd een triomftocht, waarin hij met herwonnen elan ver voor de favorieten Aronian en Kramnik eindigde.

Toch is het zeer de vraag of Anand dit keer meer kans maakt tegen Carlsen, die 21 jaar jonger is en hoog boven hem uit torent op de wereldranglijst. Het zijn voornamelijk generatiegenoten zoals Kramnik die Anand moed inspreken. „Je mag aannemen dat hij geleerd heeft van zijn fouten en dit keer stellingen zal vermijden waarin Magnus juist op zijn allersterkst is. Misschien is Vishy wel de lastigste tegenstander die je voor hem kunt bedenken. Die jongelui spelen allemaal hetzelfde en in dat spel is Magnus de beste. Maar wij spelen anders.” Mooie woorden, maar ook Kramnik gelooft dat „normaal gesproken” Carlsen zou moeten winnen.

Een belangrijke troef voor Carlsen is zijn lichamelijke fitheid. Anand bezoekt met enige regelmaat de sportschool, maar dat is niets vergeleken bij het fanatisme van zijn tegenstander, die verslingerd is aan fysieke inspanning en vindt dat schaken in de eerste plaats een sport is. Dat voelen ze in Sotsji goed aan, want hij heeft de verzekering gekregen dat er steeds voetballers stand-by zullen zijn voor het geval hij zich op welk moment van de dag wil uitleven.

Privé-kok

In Noorwegen is het geloof in het fenomeen Carlsen nog onverminderd groot. Maar liefst twee televisiezenders zullen de hele match live verslaan, en de kranten berichten alweer dagen over alles wat de lezers zouden kunnen willen weten, van de trainingsstage met zijn secondanten in de Zwitserse sneeuw tot het commentaar van zijn privé-kok op de hotelkeuken in Sotsji. Aan die aandacht is hij gewend, maar er was ook een eerbetoon waar Carlsen buitengewoon blij mee was. Tijdens de match zal de Noorse Donald Duck verschijnen met een titelverhaal waarin een op hem geënte stripfiguur de hoofdrol speelt.

Misschien raakte hij zo steeds meer in de stemming, want bij zijn aankomst in het Russische Sotsji vertelde de wereldkampioen dat zijn twijfels wel goeddeels weg waren. En na een fris partijtje basketbal klonk zijn bekende zelfvertrouwen alweer door toen hij in een interview zei: „Maar laten we wel wezen, het is geen nieuwe Anand.”