Gelekte belastingdeals: voor deze mensen zijn de Luxleaks erg pijnlijk

Zelfs fiscalisten zijn enigszins verbaasd over de vele geheime belastingdeals die er in Luxemburg gesloten zijn. Dat bedrijven het groothertogdom graag gebruiken om zo min mogelijk belasting te betalen, wisten ze natuurlijk wel. Dat het op zó’n grote schaal gebeurt, hadden ook zij niet zo ingeschat.

Woensdag werden gelekte belastingafspraken openbaar die de Luxemburgse Belastingdienst maakte met zo’n 340 bedrijven over de hele wereld – de ‘Luxleaks’. Een internationale groep van onderzoeksjournalisten, het International Consortium of Investigative Journalists, zette 28.000 pagina’s aan vertrouwelijke documenten online. Hoeveel geld ze met de deals bespaard hebben, is niet vast te stellen.

Doorzoek hier de database van het International Consortium of Investigative Journalists

Concurrenten zullen van de uitgelekte stukken stiekem een beetje smullen: fiscalisten van andere kantoren, Belastingdiensten in andere landen en bedrijven die wel in Luxemburg zitten, maar niet PwC inhuurden. Voor de mensen en bedrijven hieronder is het uitlekken van de stukken alleen maar een pijnlijke aangelegenheid.

1. Jean-Claude Juncker

Zijn eerste week als voorzitter van de Europese Commissie had aangenamer kunnen verlopen. Zijn nieuwe werkgever wil belastingontwijking juist hard aanpakken en is vier onderzoeken gestart naar belastingdeals tussen landen en bedrijven – waarvan twee in Luxemburg. Tegelijk is Juncker als premier van Luxemburg van 1995 tot 2013 eindverantwoordelijk geweest voor het omstreden belastingsysteem.

Juncker, twee dagen geleden tijdens de eerste vergadering van de Europese Commissie onder zijn voorzitterschap. Foto: EPA

Juncker heeft tot nu toe steeds benadrukt dat hij belastingontwijking wil aanpakken én zijn eigen erfenis verdedigt  door uit te leggen dat alles in orde is in Luxemburg. Recent citeerde de Amerikaanse krant The Wall Street Journal hem ook zo: “Niemand heeft me er ooit van kunnen overtuigen dat Luxemburg een belastingparadijs is.”

Het is goed mogelijk dat Juncker beide verhalen niet veel langer tegelijk kan blijven verdedigen nu al deze informatie over zijn land openbaar is geworden. Hij zal moeten kiezen: kunnen die Luxemburgse deals nou wel of niet?

2. Belastingadviseur PwC

Het hoofdkantoor van PwC in Luxemburg. Foto: EPA

De berg documenten hebben één ding gemeen: het logo van accountants- en advieskantoor PwC. Het blijft speculeren, maar het meest voor de hand ligt dat een boze oud-PwC’er de stukken heeft gelekt. Een genante toestand voor PwC, reageren fiscalisten van andere kantoren. En dat niet alleen. De documenten die online staan zijn vertrouwelijk. Dat is funest voor de reputatie van PwC. Blijkbaar was het mogelijk om al die stukken zomaar mee te nemen en weg te geven – wie dat dan ook heeft gedaan.

3. De betrokken bedrijven

Ook ABN Amro maakt afspraken met de Luxemburgse Belastingdienst. Foto: ANP

Tussen de 340 bedrijven zitten en hoop bekende multinationals: Ikea, Pepsi, Amazon, FedEx, Heinz. Ook een paar Nederlandse: ABN Amro, WE. De meeste van deze bedrijven hebben weinig in Luxemburg te zoeken: ze maken er niks en verkopen er niks. Ze hebben er alleen een vennootschap om te profiteren van fiscale voordelen.

Het ligt voor de hand dat allerlei belanghebbenden de documenten grondig gaan bestuderen. Belastingdiensten van landen waar de bedrijven nog meer actief zijn kunnen nagaan of ze – met de kennis van nu – wel genoeg belasting hebben geheven.

4. De Europese Commissie

Het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel. Foto: ANP

Maanden doet de Europese Commissie nu al onderzoek naar de belastingafspraken tussen Luxemburg en twee bedrijven: Fiat en Amazon. De Europese Commissie vermoedt dat de fiscale deals een vorm zijn van ongeoorloofde staatssteun. Maar het lukt de mensen in Brussel maar niet om alle documenten te pakken te krijgen.

Terwijl een machtig instituut als de Europese Commissie dus moeite heeft om genoeg informatie over twee bedrijven bij elkaar te harken, publiceert een club journalisten in een keer gedetailleerde informatie over wel 340 bedrijven – onder meer over Amazon, een van de twee doelwitten. Vier documenten, tussen de 15 en 37 pagina’s lang. Misschien wel toevallig net de stukken die de Europese Commissie nog zocht.

Lees ook: de zeven meest paradijselijke belastingparadijzen voor multimiljonairs