Frans voetbal is niet racistisch maar trainer Willy Sagnol wel

Willy Sagnol, trainer van Girondins de Bordeaux, beloofde de club „minder Afrikaanse spelers” aan te trekken. Ze zouden minder intelligent, technisch en gedisciplineerd zijn, zei Sagnol. SOS Racisme eist onmiddellijk actie

Bordeaux-coach Willy Sagnol kijkt naar de Malinees Cheick Diabate tijdens training. Sagnol raakte in opspraak door vermeend racistische uitspraken. Foto AFP

Willy Sagnol, trainer van de Franse club Girondins de Bordeaux, zegt sorry. Als hij met zijn vermeend racistische uitspraken over „de typische Afrikaanse speler” eerder deze week iemand heeft gekwetst, dan spijt hem dat zeer, zei hij gisteren op zijn wekelijkse persconferentie. Maar daarmee lijkt het door hem opgerakelde debat over het grote aantal Afrikaanse voetballers in de Franse League 1 nog niet voorbij.

Wat is er gebeurd?

Afgelopen dinsdag liet de coach van de nummer 4 van de Ligue 1 zich interviewen door lezers van de regiokrant Sud-Ouest. Op een vraag over de voor Europese clubs altijd onhandig geplande Africa Cup of Nations, waardoor iedere twee jaar midden in het seizoen Afrikaanse internationals weken wegmoeten, antwoordde hij dat hij er als trainer van Bordeaux voor zal zorgen dat er „veel minder Afrikaanse spelers bij de club komen” omdat hij „geen zin heeft iedere twee jaar met twaalf mogelijke absenties te zitten”.

De voor- en nadelen van Afrikanen

Tot zover weinig aan de hand, zo lijkt het. Maar hierna waagde Sagnol zich aan een diepere beschouwing over de voor- en nadelen van Afrikanen in het Franse clubvoetbal.

„Het voordeel van wat ik een typische Afrikaan zou noemen: hij is niet duur, meestal klaar voor de strijd en hij is machtig op het veld. Maar voetbal is niet slechts dat, het gaat ook om techniek, intelligentie, discipline”, zei Sagnol, zich de woede van Afrikaanse spelers en antiracismeorganisaties op de hals halend. „Je hebt ook noorderlingen nodig, die hebben een goede mentaliteit”, vervolgde hij. „Het voetbal is een mengelmoes, net als Frankrijk.”

Smerige en racistische tegenstelling

De invloedrijke organisatie SOS Racisme eiste een onmiddellijke actie van de club, de Franse bond en zelfs van de Franse politiek tegen Sagnol wegens de „smerige” en „racistische” tegenstelling die hij creëerde tussen ‘fysieke’ Afrikaanse spelers en ‘intelligentere’ spelers uit het noorden. Een andere antiracismeorganisatie, Licra, verbrak direct zijn partnerschap met de club uit Bordeaux.

Maar volgens voorzitter Jean-Louis Triaud van Bordeaux is de coach verkeerd begrepen. „Iedereen die Willy Sagnol kent weet dat hij alles behalve racistisch is”, zei hij. Sagnol speelde als verdediger (“petit Willy”) 58 interlands voor Frankrijk en stond met Les Bleus in de WK-finale van 2006. Die selectie was een van de meest multiculturele uit de Franse voetbalgeschiedenis: op een foto die gisteren in Libération werd afgedrukt, staat Sagnol in de opstelling van een wedstrijd tegen Bosnië tussen acht zwarte spelers. De krant pakte groot uit met de rel: ‘Voetbal is niet racistisch, maar…’, kopte de cover.

Een „eenvoudige onhandigheid” noemde staatssecretaris voor Sportzaken Thierry Braillard de uitlatingen van Sagnol. Maar dat was het niet, vindt Pape Diouf, de (zwarte) voormalige voorzitter van topclub Olympique de Marseille. Hij verwees in een opiniestuk in Le Monde naar een eerdere affaire die het Franse voetbal in verlegenheid bracht en die nadreunt in Sagnols wens „minder Afrikaanse spelers” op te stellen.

Of slechts ongelukkige verwijzing?

In 2011 lekten via onderzoekswebsite Mediapart opnamen uit van een vergadering bij de Franse voetbalbond FFF, waarop serieus besproken wordt of een „quotum” voor Afrikaanse en Arabische voetballers in de opleidingen ingesteld moet worden. Zo had de rechtse blog Boulevard Voltaire de uitspraken van Sagnol ook begrepen: zij prezen hem voor het „doorbreken van een taboe” door te pleiten voor een eind aan de „stupide Afrikanisering van het Franse voetbal” en zo „onze jongeren” een kans te geven.

Sagnol, die zondag met Bordeaux moet aantreden tegen het door de zwarte coach Antoine Kombouare getrainde Lens, zegt dat zijn opmerkingen over „intelligentie” van zwarte voetballers slechts verwezen naar de gebrekkige opleiding in Afrika en de „armoedige” achtergrond van de spelers. Maar Pape Diouf, nog altijd een machtig man in het Franse voetbal, laat het er niet bij zitten: hij wil dat spelers met Afrikaanse roots de Franse competitie één hele speeldag gaan boycotten om Sagnols ongelijk te bewijzen. „Dat zal een bijzonder en leerzaam beeld opleveren.”