Een stemadvies voor de AKO-jury

Waarschijnlijk ben ik de enige Nederlander die Piketty niet heeft gelezen, maar die omissie diende een hoger doel: het middels een stemadvies denivelleren van de toplijst van de AKO Literatuurprijs, die donderdag wordt uitgereikt. Het hele stemadvies omvat 672 bladzijden, hieronder een samenvatting. Van goed naar beter.

6 Guus Kuijer: De Bijbel voor ongelovigen 2. Afgezien van de aanmatigende titel (ik maak zelf uit of ik in literatuur geloof) is het goed gedaan. Maar wat mij betreft blijft de Bijbel gewoon het beste boek dat nooit een prijs kreeg.

5 Wessel te Gussinklo: Zeer helder licht. Een van de mooiste verrassingen van het jaar, maar uiteindelijk een roman als een Renault 4: geweldig dat-ie het nog doet, maar het duurt lang voor je op je bestemming bent.

4 Stefan Hertmans: Oorlog en terpentijn. De Piketty van de Eerste-Wereldoorlogfictie – of was het echt gebeurd? Prachtboek, maar nu steken we iets anders in de lucht.

3 Frank Westerman: Stikvallei. Sterk verhaal, goed verteld – wat wil een mens nog meer? Misschien wel wat minder, want de notities van Westerman over verhalen zijn al te gewild literair. Zoals je minder zin krijgt om open te doen als iemand heel hard op de deur bonst.

2 Tom Lanoye: Gelukkige slaven. Beste roman van Lanoye, geestig, scherp en met de rafelrandjes van de grote literatuur. Hij verdient eigenlijk de prijs, maar...

1 K. Schippers: Voor jou. Je kunt Voor jou droevig-mooi vinden om de oude-vriendenverhalen over Bernlef en Brands. Je verwondert je over de aantekeningen die een operator maakte van het verval van filmrollen: ‘Wrijvingskabeltjes over band langs perforatie. Soms kabels. Licht ingetikt. Doorlopende kabeltjes en krasjes over beeld en band.’ Je leest het, en je bent bang dat het uit elkaar valt als je het aanraakt. Je bladert naar de pagina’s waar Schippers de fotorolletjes met de laatste beelden van zijn dode vrienden naar de Hema wil brengen, maar ze niet inlevert – een week wil hij zijn schatten niet kwijt. Je weet dat Schippers het wonder van de literatuur nooit zal benoemen, maar het altijd zal laten zien. Als ooit een boek bewees waarom het goed is dat de AKO méér dan alleen romans bekroont, dan is het Voor jou. Voor dit boek bestaat deze prijs. Analoog aan: ‘Jij hebt de dingen niet nodig/ om te kunnen zien// De dingen hebben jou nodig/ om gezien te kunnen worden.’