Duizenden inwoners Jordanië willen einde aan vredesverdrag met Israël

Duizenden inwoners van Jordanië zijn vandaag de straat op gegaan, omdat ze willen dat de regering een einde maakt aan het vredesverdrag met buurland Israël. Het conflict rond de Tempelberg in Jeruzalem is er niet alleen een van Israël met de Palestijnen, ook de relatie met Jordanië staat het op het spel.

Demonstranten van het Islamitische Actiefront protesteren in Amman, de hoofdstad van Jordanië. Foto Reuters/ Muhammad Hamed

Duizenden inwoners van Jordanië zijn vandaag in meerdere steden in het land de straat op gegaan, omdat ze willen dat de regering een einde maakt aan het vredesverdrag met buurland Israël. Het conflict rond de Tempelberg in Jeruzalem is er niet alleen een van Israël met de Palestijnen, ook de relatie met Jordanië staat het op het spel. Een Jordaanse stichting heeft de Tempelberg al decennialang in beheer.

Moslimactivisten riepen vandaag onder andere dat ze willen dat de Israëlische ambassade in Amman zijn deuren sluit, schrijft persbureau Reuters. Ook werd er “dood aan Israël” geroepen.

Conflict krijgt religieuze dimensie

Volgens onze correspondent Derk Walters zullen de demonstranten weinig invloed hebben, maar zegt hun protest wel daadwerkelijk iets over de veranderde situatie:

“Het zegt wel iets over het feit dat het conflict tussen Israël en de Palestijnen, dat in essentie territoriaal van aard is, in toenemende mate een religieuze dimensie krijgt. Moslims voelen zich erg gekrenkt door de joodse provocaties aangaande de Tempelberg, en dat beperkt zich niet tot Palestijnse moslims. Daar is de demonstratie in Jordanië een voorbeeld van. Overigens betoogt Israël dat juist de Palestijnen provoceren.”

Jordanië riep woensdag al voor het eerst sinds 1994, het jaar dat het vredesverdrag tussen beide landen werd ondertekend, zijn ambassadeur in Israël terug vanwege de geëscaleerde situatie in Jeruzalem. De gewelddadige spanningen daar zijn gevolg van een Israëlisch wetsvoorstel dat in het parlement zou worden besproken waarmee de status quo op de heilige berg aangetast zou worden. Met die wet zouden joden ook toestemming krijgen om daar te bidden, nu is de afspraak zo dat alleen de moslims dat mogen. De Israëlische premier Benjamin Netayanhu blijft de Palestijnen en Jordanië verzekeren dat hij niet van plan is aan de status quo te tornen.

Maar of de controverse nu alleen door het wetsvoorstel is ontstaan, is niet helemaal zeker, legt Walters uit:

“Er waren ook voor het wetsvoorstel al groepen joden die meer toegang eisten tot de Tempelberg. Ik denk eerder dat het wetsvoorstel een uiting is van een maatschappelijke wens.”

De drie partijen geven elkaar de schuld van de gewelddadige escalatie. Jordanië geeft Israël de schuld en zegt dat de escalatie komt door de Israëlische uitbreiding van nederzettingen in bezet Palestijns gebied en de sterke roep van Joodse nationalisten in het land om meer toegang tot de Tempelberg. Jordanië is bang dat het geweld op de Westelijke Jordaanoever overslaat. Israël heeft de Palestijnse leiders in de Westelijke Jordaanoever de schuld gegeven van het geweld. De Palestijnse president Mahmoud Abbas noemde de tijdelijke sluiting van de Tempelberg van vorige week, die volgde op rellen, een “oorlogsverklaring” van Israël.

Een week van aanslagen en rellen

Woensdag reden er op twee afzonderlijke plekken, op twee afzonderlijke momenten van de dag, Palestijnen met hun auto in op Israëliërs. Eén daarvan was een aanslag, de ander bleek later toch een ongeluk te zijn. Vorige week werd de joodse activist Yehuda Glick neergeschoten, die onderdeel uitmaakte van een beweging die pleitte voor toegang voor joden tot de Tempelberg. Nog een week eerder reed een auto in op een groepje wachtenden bij een sneltramhalte. Daarbij kwamen een drie maanden oude baby en een Ecuadioriaanse uitwisselingsstudente om het leven.

Het is de afgelopen weken meerdere keren tot rellen gekomen. Ook vandaag kwam het tot een confrontatie tussen honderden Palestijnen en de politie in een vluchtelingenkamp in Oost-Jeruzalem, schrijft persbureau AFP. De demonstranten gooiden met stenen en molotovcocktails naar agenten.

Lees ook: Joden eisen toegang tot Tempelberg (€).