De sinistere wraak van een gevallen vrouw

Als inspecteur Paul Vegter, de hoofdpersoon in de spannende boeken van Lieneke Dijkzeul, gaat lunchen met zijn collega en vriendin Renée Pettersen, neemt hij op haar aandringen niet de aanlokkelijke zuurkool met worst (‘Veel te veel koolhydraten, Paul’), maar een kikkererwtensalade. Als de erwten hem uren later nog zwaar op de maag liggen, schieten hem de woorden van Reve te binnen: ‘Veel groente en weinig aardappelen, dat eet niet lekker voor een man.’

Als padden schreeuwen is de zevende ‘literaire thriller’ van Dijkzeul (1950). Die aanduiding op het omslag kan letterlijk worden opgevat. Naast Reve haalt de auteur ook Van Ostaijen, Nijhoff en Baudelaire aan. Ook de constructie doet literair aan. Na een ongelukkige val ligt Charlotte van den Broecke naakt en hulpeloos op haar badkamervloer. De dagen en nachten rijgen zich aaneen, haar verlamde vader die elders in huis in bed ligt hoort haar geroep niet.

Al snel wordt duidelijk dat de vrouw de netelige situatie overleeft en op sinistere wijze wraak neemt voor haar misfortuin. Hoe zij het ongeluk heeft overleefd, vertelt Dijkzeul in flashbacks die haar wraakoefening doorkruisen.

Literair is eveneens de verteltrant. In Als padden schreeuwen gebeurt weinig, veel minder in elk geval dan in menig andere thriller. De meeste ruimte gebruikt Dijkzeul voor de ontwikkeling van haar karakters: de rechercheur die net zijn vrouw heeft verloren, een ambitieuze jonge politieman die zijn kansen ruikt, de vrouw op de badkamervloer die opgroeide zonder moeder en met een dominante vader.

Het neerzetten van de personages die met Reve en Baudelaire vertrouwd zijn, gaat haar duidelijk beter af dan het geloofwaardig portretteren van de boevige broers Ab en Denny. Deze jongemannen, die een belangrijke rol spelen, zijn overdag huisschilder en in de avonduren inbreker en potenrammer.

De vele dialogen tussen de broers en de coming-out van de jongste overtuigen niet. Van agressieve, geborneerde horken veranderen ze in in gevoelige zielen, die zich ineens verbaal manifesteren. De schlemielige Denny zegt bijvoorbeeld: ‘Het is nog nooit zo helder geweest in mijn hoofd. Alsof ik overal doorheen kan kijken.’

Liefhebbers van Zweedse thrillers vol melancholie en stille wanhoop zullen zich bij Als padden schreeuwen wel thuis voelen, maar een spannende pageturner is het niet.