Staken terwijl het land wil herdenken

Duitsland wil dit weekeinde de val van de Muur herdenken. Door een omstreden staking van machinisten rijden er amper treinen.

Stilstaande treinen als gevolg van stakende machinisten op het rangeercomplex van station Hagen in de buurt van Dortmund. Foto AP

Een groot deel van het Duitse treinverkeer ligt plat. Sinds gisteren ligt zeker de helft van het goederenvervoer over het spoor al stil. Vandaag is daar een groot deel van het reizigersvervoer bijgekomen.

De Duitse machinistenvakbond GDL heeft aangekondigd dat de staking tot maandagochtend vier uur doorgaat. Daarmee wordt dit de langste staking in het twintigjarige bestaan van de Deutsche Bahn.

Omdat het bovendien de zesde keer in korte tijd is dat er geen treinen rijden, en komend weekeinde bovendien wordt herdacht dat de Muur 25 jaar geleden viel, waarvoor honderdduizenden mensen met de trein naar Berlijn wilden komen, is de staking bijzonder omstreden.

In het middelpunt van de kritiek staat de aanvoerder van de machinistenvakbond Claus Weselsky, die naar eigen zeggen inmiddels door velen voor terrorist wordt uitgemaakt, omdat hij maar niet bereid zou zijn in te schikken. Ook verwijten zijn tegenstanders hem dat hij eigenlijk niet vecht voor een loonsverhoging, waarvoor veel mensen nog begrip zouden kunnen opbrengen.

De eigenlijke kern van de stakingen van de machinistenbond is de machtstrijd die gaande is met de grotere bond van spoorwegpersoneel EVG. De machinistenbond claimt ook de belangen te vertegenwoordigen van conducteurs en treinkelners. Dat komt Weselsky vaak te staan op het verwijt dat hij „over de ruggen van de reizigers bezig is een machtstrijd met een andere vakbond uit te vechten”.

‘Dictaat’

Deutsche Bahn heeft in de onderhandelingen, afgelopen zondag, gesteld dat eerst de machinistenbond GDL en de bond van spoorwegpersoneel EVG het onderling eens moeten worden. Mochten zij er niet uitkomen, aldus Deutsche Bahn, dan geldt het resultaat van de onderhandelingen met de EVG, want dat is de grootste bond.

Weselsky zegt tegen dit „dictaat” te vechten. „De campagne die tegen ons gevoerd wordt, is al erg genoeg, omdat wij met onze rechtmatige stakingseisen gelijk gesteld worden aan terroristen. Dat hebben de machinisten noch de conducteurs verdiend.”

Duitslands grootste vakcentrale DGB, waarbij de EVG is aangesloten, heeft het optreden van GDL-voorman Weselsky scherp bekritiseerd. DGB-voorzitter Reiner Hoffmann zei deze week: „Wij zetten ons in om gezamenlijk in het kader van een loonovereenkomst tot verstandige oplossingen te komen. Dat heeft de heer Weselsky tot mijn ontsteltenis afgewezen.”

Stijfkoppig

Op de achtergrond dreigt minister Andrea Nahles (Werkgelegenheid, SPD) juist deze week met een wetsvoorstel, waarin staat dat bij loonconflicten kleine categorale bonden als de GDL het onderspit delven. „Ook die politieke inmenging in dit conflict heeft de machinistenbond opgevat als een provocatie”, schrijft Zeit-online in een analyse waarin wordt vastgesteld dat niet alleen Weselsky stijfkoppig is. Volgens Zeit-online zijn de andere betrokken bonden en Deutsche Bahn minstens zo weinig bereid om de andere partijen tegemoet te komen.

De vereniging van reizigers Pro-Bahn zegt dat „treinreizigers steeds minder begrip kunnen opbrengen voor de machinisten”. De Duitse ambtenarenbond DBB, na de DGB de grootste vakcentrale, steunt de machinisten.

De kritiek dat de machinistenbond onterecht handelt door juist te staken in het weekeinde dat de val van de Muur wordt herdacht, is volgens Zeit-online onzinnig. „In de DDR werd niet alleen het recht op vrije meningsuiting of reizen onderdrukt, maar ook het recht van werknemers om de eigen belangen in vrije vakbonden te verdedigen. Weselsky verdient daarom juist een onderscheiding.”