Fotograaf Pieter Hugo is genadeloos voor zijn naasten

Pieter en Sophia Hugo thuis in Kaapstad, 2010 Foto Pieter Hugo

Van je kinderen moet je het hebben. Al jaren vroeg de moeder van fotograaf Pieter Hugo wanneer hij haar eens fotografeerde. In het portret dat hij eindelijk van haar schoot, vier jaar geleden, zie je veel gebeuren in haar blik. Ze kijkt recht vooruit, het gezicht in de plooi, maar ergens vermoed je dat ze intussen denkt: ‘eikel’. Want hij liet haar poseren toen ze in het ziekenhuis lag wegens een borstverkleining. Op de foto ligt ze naakt in bed, met beurse borsten, gaasjes rond de tepels.

De foto is te zien in Hugo’s fotoboek Kin, met portretten van naasten en zanderige landschappen van het Zuid-Afrika waar ze wonen. Het boek gaat vergezeld van een tentoonstelling bij galerie Cokkie Snoei in Rotterdam. Schoonheid is te vinden op veel plekken en Hugo tast met zijn technische camera oppervlaktes af. Zijn personages poseren voor verweerde muren en op meubels met gebarsten leer. Alsof hij ook daarvan de binnenkant wil laten zien, zoals hij bij portretten inzoomt tot in de poriën. Een jonge bedelaar op straat toont een expressief gezicht maar ogen die naar binnen gekeerd zijn. Net als bij zijn moeder vangt Hugo hier een gelaagdheid aan emoties en laat geportretteerden meer prijsgeven dan ze wellicht willen.

Arme moeder, want die genadeloosheid had niet gehoeven. Drie jaar geleden toonde Hugo bij Cokkie Snoei armen op een Ghanese gifbelt die hij juist bijzonder mooi fotografeerde. Afgelopen voorjaar bij het Nutshuis in Den Haag toonde hij foto’s van daders en slachtoffers van de Rwandese genocide, in geënsceneerde ontmoetingen – zoekende handgebaren, moeizame omhelzingen. Dat was zo aangrijpend dat een façade genoeg was. Daar hield hij afstand.

Maar niet bij zijn moeder en ook niet bij zijn zwangere vrouw, die hij weinig charmant fotografeerde met donkere wallen en oplichtende aderen. Zoals de armen op de gifbelt juist schoonheid behoefden, moest hier voor het evenwicht iets lelijks bij. Laten we hopen dat zijn vrouw en moeder dat als een compliment opvatten.