Miljonairstaks? Ja, heel graag! Nee, dat nooit!

De Franse econoom Thomas Piketty spreekt vandaag met de Tweede Kamer over toenemende ongelijkheid in de wereld. Wat vinden onze politieke partijen eigenlijk van zijn ideeën?

Twee uur lang, van 11.00 tot 13.00 uur, praten Tweede Kamerleden vandaag met Thomas Piketty over zijn boek Kapitaal in de eenentwintigste eeuw. Het boek verscheen vorige week in het Nederlands. Piketty spreekt (in het Engels) met de Kamercommissie voor Financiën. Het gesprek is live te volgen op de site van de Tweede Kamer. Wat vinden politieke partijen eigenlijk van zijn ideeën?

De SP gaat nog verder dan Piketty

De SP zit volledig op één lijn met Piketty. De partij bepleit een ‘miljonairstaks’, een extra belasting op vermogen voor mensen met meer dan 1 miljoen euro. De SP is ervan overtuigd dat Nederland steeds ongelijker wordt: de armen steeds armer, de rijken steeds rijker. De partij gaat eigenlijk nog verder dan Piketty. Die zegt namelijk dat Nederland een land is waar de ongelijkheid niet zo heel groot is en waar die niet zo snel toeneemt. Overigens zegt Piketty ook dat de haalbaarheid van zijn voorstel om vermogens wereldwijd zwaarder te belasten een „utopie” is. De SP gelooft daar kennelijk wel in.

De PvdA houdt zich stil

De PvdA heeft zich in tegenstelling tot haar directe electorale concurrenten nog niet expliciet uitgesproken voor een miljonairstaks. Al is het een voorstel dat de partij moet aanspreken. De PvdA zit in een coalitie met de VVD, fel tegenstander van het belasten van vermogen. De PvdA zegt de herziening van het belastingstelsel te willen „afwachten”. Staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) stuurde met minister Asscher (Sociale Zaken, PvdA) vorige week een brief naar de Kamer met de strekking: vermogensongelijkheid is er wellicht in het buitenland, maar niet hier.

De VVD gelooft er niks van

De VVD heeft niets met Piketty. Belastingen moeten juist omlaag, extra heffingen zouden kapitaalvlucht aanwakkeren. De VVD gelooft niet dat er groeiende ongelijkheid is in Nederland. Zie de brief die Wiebes en Asscher verstuurden. Wiebes vond dat de Kamer „de zoektocht naar kunstmatige taboes” moet staken. Hij wees ook op een Duits onderzoek dat de rijkste 10 procent in Nederland een stuk minder rijk is dan de rijkste 10 procent in veel andere landen. Die top zou bovendien steeds armer worden door alle belastingen die zij nu al betalen.

Het CDA: geen miljonairstaks svp

Oppositiepartij CDA lijkt weinig te zien in een speciale miljonairsbelasting. Eddy van Hijum, financieel specialist van de fractie, zei dit weekend tegen Radio 1 dat het „de vraag is hoever het vermogen van de politiek gaat om dit ook echt aan te pakken”. De politiek zou al veel doen, zoals het inperken van bonusregelingen in bepaalde bedrijfstakken. Er zouden „grenzen zitten aan wat je kunt beïnvloeden”. Het CDA vindt ook niet dat de ongelijkheid inmiddels extreme vormen heeft aangenomen. Wel zouden er „grote verschillen” zijn. „Het schiet wel door.”

GroenLinks: Piketty heeft gelijk

Net als de SP omarmt ook GroenLinks de ideeën van Piketty. GroenLinks pleitte dit weekend, bij monde van Kamerlid Jesse Klaver, ook voor een speciale heffing voor de allerrijksten. „De hyperrijken van Nederland mogen niet langer de dans ontspringen.” Klaver wil een progressieve vermogensbelasting invoeren. GroenLinks vindt net als de SP dat de trend die Piketty beschrijft wel degelijk in Nederland bestaat. De partij wijst erop dat de rijkste 2 procent van de bevolking eenderde van al het vermogen bezit: 390 miljard euro. De onderste 60 procent (4,5 miljoen gezinnen) bezit slechts 1 procent.

En D66, ChristenUnie en de PVV houden zich op de vlakte

D66, de ChristenUnie en de PVV houden zich op de vlakte in het ongelijkheidsdebat. Over een speciale miljonairsbelasting hebben de partijen geen concrete standpunten geuit. De ChristenUnie vindt in het algemeen dat de belasting op vermogens omhoog mag, D66 zegt hier in haar verkiezingsprogramma niets over. Wel moet de belasting op arbeid volgens haar omlaag. CU en D66 willen meer duidelijkheid over de vraag of de economische ongelijkheid in Nederland sterk toeneemt. Het pensioenvermogen neemt Piketty niet mee in zijn berekeningen. Dat zou wel moeten.