Meer jongeren gaan weer aan het werk - toch?

Foto ANP

Steeds meer jongeren vinden een baan. Tenminste, dat zei oud-kamerlid en ambassadeur aanpak jeugdwerkloosheid Mirjam Sterk vorige week in een hoorzitting in de Tweede Kamer. Goed nieuws. Maar klopt het wel?

Waar is het op gebaseerd?

De cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), laat een woordvoerder van Sterk weten. In september waren er 112.000 werkzoekende jongeren (werkloosheidspercentage van 13,8 procent). Dat zijn er 2.000 minder dan een maand eerder. Ter vergelijking: ook de algemene werkloosheid daalde. Eind september zaten nog 628.000 Nederlanders zonder baan thuis, wat er 4.000 minder waren dan in augustus (werkloosheidspercentage van 8 procent).

Wat doen die jongeren nu?

Het CBS definieert jeugdwerklozen als jongeren van 15 tot 25 jaar die minder dan twaalf uur per week werken. De aantallen zijn gebaseerd op een enquête, waarin jongeren zeggen dat ze op zoek zijn naar werk voor twaalf uur of meer. Maar wat zeggen die cijfers? Volgens Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg, niet zo veel.

“Je kunt zeggen dat er tweeduizend jongeren minder hebben gezegd op zoek te zijn naar werk. De vraag is: waarom zeggen ze dat?”

Onduidelijk is waar die tweeduizend jongeren die uit de statistiek zijn verdwenen, gebleven zijn. Zijn ze gestopt met zoeken naar een baan? Zijn ze weer een opleiding gaan volgen? Hebben ze werk gevonden? En als ze werk hebben, wat voor werk doen ze dan, vraagt Robbert Coenmans, voorzitter van FNV Jong zich af. “Veel jongeren zitten niet op de plek waar ze willen zijn.” Ze werken onder hun niveau, hebben de baan die ze ook hadden tijdens hun studie.

Aantal WW-uitkeringen aan jongeren ook omlaag

Opvallend is dat ook het aantal WW-uitkeringen aan jongeren tot 27 jaar afneemt. Begin dit jaar was het aantal jongeren met zo’n uitkering historisch hoog; zo’n 37.000 jongeren ontvingen er één. Nu zijn het er nog 27.000. Je hebt pas recht op een WW-uitkering als je ‘minimaal 26 weken hebt gewerkt in de 36 weken voordat je werkloos werd’. De jongeren die nog niet hebben gewerkt, komen in de bijstand terecht. Het aantal jongeren in de bijstand is dit jaar, net als het totale aantal mensen in de bijstand, opgelopen. Maar, stelt het CBS, ‘De bijstand volgt de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt met enige vertraging’. Ook is het beeld dat deze gegevens opleveren, niet helemaal compleet; jongeren tot 27 jaar moeten eerst vier weken op zoek naar werk voordat ze in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering. Bij iedere economische crisis zijn het de jongeren die de klappen opvangen. Zij hebben veel vaker dan oudere werknemers tijdelijke contracten en weinig, of geen, werkervaring. Trekt de economie aan, dan hebben jongeren daar ook het eerst voordeel bij. “Onze analyse is dat de daling van het aantal WW-uitkeringen aan jongeren een teken is dat de arbeidsmarkt aantrekt”, zegt een woordvoerder van het UWV. Wilthagen is voorzichtiger. In 2010 toonde de jeugdwerkloosheid ook een daling, om daarna razendsnel omhoog te schieten.

“We willen heel graag dat het beter is, dat het is afgelopen. Maar de arbeidsmarkt is nog zeker niet hersteld.”