Hij maakte Fugro en Fugro maakte hem rijk

Gert-Jan Kramer kwam en ging met een winstwaarschuwing. De jongste deed de beurskoers van Fugro instorten.

Gert-Jan Kramer (72) eindigde zijn carrière als directievoorzitter, commissaris én pater familias van ingenieursbureau Fugro, zoals hij tweeëntwintig jaar geleden was begonnen op de effectenbeurs.

Met een winstwaarschuwing.

Kramer had Fugro groot gemaakt. Fugro had Kramer rijk gemaakt. Hij staat 97 in de Quote 500 van rijkste Nederlanders, met 180 miljoen euro.

Kramer trad vorige week af als commissaris, nadat Fugro nog eens een winstalarm had gegeven, de koers instortte en het publicitaire zoeklicht zijn beurshandel vond. Tussen 19 augustus en 20 september had hij grote pakketten aandelen verkocht.

Begin 1992 was Kramer met Fugro naar de beurs gegaan. Het bedrijf heette Fugro-McClelland, een Nederlands-Amerikaanse fusie, later alleen Fugro. Toen had het 2.200 werknemers, nu 13.500.

Drie maanden na de beursgang in 1992, waarbij Fugro een mooie winstgroei voorspelde, volgde een winstwaarschuwing. De koers kelderde. Schandalig, reageerde een beurshandelaar. Weg prille geloofwaardigheid. De beurs stelde een onderzoek in en concludeerde dat Fugro en diens bank Pierson niks te verwijten viel. Wie profiteerde toen van de koersval? De Rotterdamse superbelegger HAL, die graag belegt in ‘natte waterbouw’, kocht gretig goedkope aandelen.

Kramer had in 1992 al een substantieel belang in Fugro, zoals dat gebruikelijk is bij bureaus met hoog opgeleide en zelfstandig werkende experts, zoals ingenieurs en advocaten. Juist de eigenheid van talloze dochterbedrijven op meerdere continenten gaf Fugro een ondernemend karakter, dat medio december 2012 plots botste met een klokkenluidersbrief over boekhoudtrucs. De brief werkte als een rode lap op een stier.

Fugro was een beurslieveling, met een betrouwbaar dividend. Intern moest de onderste steen boven, want boekhoudtrucs kunnen op fraude duiden en geloofwaardigheid kosten. De schade bleek minimaal, maar de organisatie ging op de schop: weg eilandenrijk, hallo centralisatie.

De financieel directeur moest vertrekken. Een nieuwe commissaris, ex-Stork-financieel directeur Maarten Schönfeld, trok de touwtjes aan. Later bleek dat de verhoudingen tussen de commissarissen en de bestuurders ernstig waren verziekt. Ex-commissaris Frans Cremers, een grote naam in de ondernemerswereld, deed in een interview met het maandblad van beleggersvereniging VEB een boekje open over de reden van zijn aftreden. Hij kritiseerde commissaris Kramer, die alles bij het oude had willen laten en de gewraakte financiële man de hand boven het hoofd had gehouden. Cremers laakte de andere commissarissen die hun oren lieten hangen naar Kramers gezag als ‘Mister Fugro’.

Na deze beschadiging van Kramer was de enige vraag: haalt hij het einde van zijn termijn als commissaris. Het winstalarm vorige week en zijn eerdere aandelenverkopen maakten hem de ideale zondebok. Hij vertrok vrijdag en verkocht tevens nog een groot pakket aandelen.