Wie te vaak naar de klok kijkt, geniet niet genoeg

Handig hoor, klokken. Kun je precies plannen: om 7 uur gaat de wekker, om 9 uur ben ik op mijn werk, van 12 tot 1 lunch ik, dan werk ik tot 5 uur en ik zorg dat het eten om 7 uur klaar is. Op die manier plannen de meeste mensen hun dag in moderne westerse samenlevingen. Efficiënt.

Maar het kan ook anders. Zonder wekker wakker worden, ontbijten tot je klaar bent, werken tot je honger krijgt, lunchen en dan doorwerken tot je het wel genoeg vindt voor die dag; dan doe je boodschappen en ga je eten. Het ene onderdeel van de dag vloeit logische voort in het volgende. En bij die manier van je dag indelen, laten onderzoekers zien in het novembernummer van Journal of Personality and Social Psychology, ervaren mensen meer controle, ze ervaren de wereld als minder chaotisch én hebben meer plezier.

De onderzoekers zagen die verschillen bij mensen die van nature geneigd zijn om hun dag naar de klok of naar onderdelen in te delen. Maar daaruit blijkt nog niet dat de manier van dag indelen die gevoelens veroorzaakt. Dat toonden de onderzoekers aan in experimenten waarbij ze eerst één deel van hun proefpersonen erg aan de klok en aan tijdschema’s lieten denken en een ander deel aan activiteiten die in volgorde na elkaar gebeuren. In één experiment lieten ze bijvoorbeeld mensen yogaoefeningen doen in een ruimte zonder klok, of in een ruimte mét een klok, waarbij de instructeur vertelde hoe lang elke pose moest worden volgehouden. Die laatste groep vond het minder leuk en slaagde minder goed in het uitvoeren van de yogahoudingen. Ook van iets aards als een kaartspel genoten klokkijkers trouwens minder.

Volgens de onderzoekers laten mensen die hun dag naar de klok indelen, hun leven meer bepalen door dingen die buiten hun eigen controle liggen. Dat voelt onprettig. En steeds naar de klok kijken geeft druk, waardoor deze mensen misschien minder in een flow komen. Maar de onderzoekers willen niet beweren dat bij de klok leven altijd slechter is. Dan is eerst meer onderzoek nodig.