Ook in Bosporus drijven de lijken van migranten

Zeker 22 vluchtelingen kwamen gisteren om toen hun boot zonk.

De Zwarte Zee-route

De dode babylichaampjes dreven op de Bosporus, vertelden onthutste Turkse vissers gisteren. Ze hadden geholpen bij pogingen drenkelingen te redden, nadat een boot met ruim veertig illegale migranten gisterochtend even ten noorden van Istanbul kapseisde en zonk.

Zeker 22 mensen kwamen daarbij om het leven. Zes werden gered en zeker twaalf waren maandag aan het einde van de dag nog vermist. De opvarenden kwamen hoofdzakelijk uit Afghanistan en Syrië. Er waren meerdere kinderen en vrouwen bij. Turkse tv-zenders toonden beelden van een rij lichamen onder dekens aan boord van een schip betrokken bij de redding.

De migranten waren vermoedelijk onderweg van Turkije via de Zwarte Zee naar Roemenië. Dat is een tot nu toe relatief onbekende route om de Europese Unie in te komen. De meesten van de tienduizenden migranten die jaarlijks via Turkije naar Europa reizen gaan via de Middellandse Zee.

Ze betalen smokkelaars om hen in een bootje naar een Grieks eiland te brengen of over de rivier Evros te loodsen. Volgens statistieken van het Europees grensbewakingsagentschap Frontex waren dat er dit jaar tot en met september 34.069. Anderen nemen een omweg via Noord-Afrika en stappen daar op een bootje naar Italië of Malta. Op die route zijn dit jaar al 142.023 mensen geteld.

Tot nu toe kiezen weinigen ervoor het via de Zwarte Zee te proberen. Frontex signaleert sinds begin dit jaar wel een toename, vertelt een woordvoerder. In heel 2013 werden 148 illegale migranten geteld die Roemenië of Bulgarije in kwamen. Dit jaar waren dat er 345.

Bulgarije is impopulair bij migranten en smokkelaars omdat migranten vaak slecht worden opgevangen en de politie als streng bekendstaat. Zowel Roemenië als Bulgarije wordt bovendien beschouwd als een lastige extra tussenstop op weg naar het rijkere hart van Europa. In tegenstelling tot Griekenland en Italië behoren beide landen niet tot de Schengenzone.

Een bootramp zo dichtbij Istanbul illustreert opnieuw dat Turkije worstelt met grote aantallen vluchtelingen. Turkije vangt momenteel naar schatting 1,5 miljoen Syriërs op. De druk is het hoogst in het zuiden en oosten van het land, bij de grens met Syrië en Irak. Daar wonen de meeste vluchtelingen. Enkele honderdduizenden in goed verzorgde kampen, maar de meesten gewoon tussen de Turken. In Istanbul, waar meer banen en huizen zijn, wonen inmiddels zeker 400.000 Syriërs.

De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Turkije heeft een hulplijn voor migranten in nood. Slachtoffers van mensensmokkelaars kunnen bellen voor hulp en advies. Het gratis nummer 157 wordt ook steeds vaker gebruikt door migranten op boten in nood, vertelt Gulbahar Semyatoga van het IOM.

Volgens VN-organisatie UNHCR stierven dit jaar zeker 3.000 mensen op weg naar de EU. Als de kustwacht of marine tijdig wordt ingeseind kunnen ze vaak nog gered worden. Vanaf het bootje dat vlakbij Istanbul in de problemen kwam, belde niemand.