Licht belastingbetalers beter voor, dat voorkomt veel gedoe

Paniek bij de VVD in het najaar van 2012 leidt tot paniek bij de VVD in het najaar van 2014. Nu heerst er wrevel over de naheffing die miljoenen Nederlanders volgend jaar aan de Belastingdienst moeten betalen en angst over de electorale gevolgen daarvan bij de Statenverkiezingen in maart. Die zijn het gevolg van het ongenoegen dat heerste bij de achterban van de VVD toen het tweede kabinet-Rutte in 2012 van plan bleek de zorgpremie inkomensafhankelijk te maken.

Dat was een nivellerende maatregel die coalitiepartner PvdA verwelkomde, maar die dus verkeerd viel bij de liberalen. De coalitiepartners werden het vervolgens eens via een motie van hun fractieleiders om de ingreep bij de zorgpremie te vervangen door fiscale wijzigingen, die overigens ook nivellerend uitpakken: door middel van de algemene heffingskorting en arbeidskorting.

Omdat het technisch niet mogelijk was deze aanpassingen te verwerken in de aanslagen over het belastingjaar 2013, moeten burgers die eigenlijk in 2014 al een hogere belasting hadden moeten betalen, in 2015 alsnog dokken. Via een eenmalige naheffing. De meevaller van dit jaar is de tegenvaller van volgend jaar. Probleem: (bijna) niemand wist van die meevaller; naar schatting vijf- à zes miljoen Nederlanders worden nu en straks wel op de hoogte gebracht van de tegenvaller. De Belastingdienst is er al mee begonnen. „Belastingaanslag 2014 waarschijnlijk hoger dan verwacht”, meldt hij sinds gisteren op zijn website. „Erg vervelend”, vindt de verantwoordelijke staatssecretaris Wiebes (VVD) dit voor de belastingplichtigen die dat gaat overkomen.

Daar is het dus misgegaan: met de communicatie. Wiebes zit er maar mee, zoals hij al vaker tot de ontdekking zal zijn gekomen dat het takenpakket van zijn gesneefde voorganger en partijgenoot Weekers deels gevuld is met bananenschillen. Zie ook het huidige gepruts met de autobelastingen. Volgens Wiebes was een gerichte waarschuwing aan de belastingbetalers die moeten bijbetalen niet mogelijk – om wie het precies ging was nog niet bekend – en een algemene waarschuwing aan alle 11 miljoen belastingbetalers „weinig zinvol”. Dat laatste nu valt te betwijfelen. Het bleek wel mogelijk de Tweede Kamer er al sinds september 2013 regelmatig over te informeren; de huidige verontwaardiging onder de parlementariërs is dus of gespeeld, of komt voort uit onwetendheid, of, het meest waarschijnlijk, wordt door electorale overwegingen ingegeven.

In antwoord op Kamervragen kwam staatssecretaris Wiebes gisteren tot een verstandige conclusie. „Tot slot maakt deze bijbetaling inzichtelijk dat het belastingstelsel te ingewikkeld is geworden (...). Dit onderstreept de noodzaak tot een stelselherziening.”