In dit dorp ruziën de Zwarte Pieten onderling

Oké, Zwarte Piet blijft zwart in Puttershoek. Maar het dorp is verdeeld. De ene groep Pieten heeft een Sint, de andere niet.

Een groepje oudere mannen staat te vissen in het oude, knusse haventje van Puttershoek aan de Oude Maas. Dit is de plek waar over twee weken Sinterklaas en zijn Zwarte Pieten worden binnengehaald, de kade staat dan vol met honderden kinderen. De mannen zijn vroeger nog bang geweest voor Zwarte Piet. Concessies doen aan diens uiterlijk? Geen sprake van. „Wit is niet prima. Hij is altijd zwart geweest”, zegt Henk van Kleef (72), die bijna heel zijn leven in Puttershoek woont.

Puttershoek, onder de rook van Rotterdam. Bekend van de ooit zo productieve suikerbietenfabriek, die tien jaar geleden werd gesloten. Het is het dorp waar schaatsheld Kees Verkerk opgroeide. En de plek waar ieder jaar het NK Sprietlopen wordt georganiseerd: zover mogelijk lopen op een boomstam over het water. Een typisch plattelandsdorp met veel akkerbouw – traditioneel, nuchter, hardwerkend. Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement eerder dit jaar stemden de meeste mensen in de gemeente Binnenmaas – waar Puttershoek onder valt – op de PVV: 16,8 procent.

Het plaatsje met zo’n 7.000 inwoners was de afgelopen dagen opeens het middelpunt van de Zwarte Pieten-discussie. Het Sinterklaascomité Puttershoek, dat bestaat uit vijf personen, overwoog de intocht met gekleurde Pieten te doen – dus mogelijk zonder zwarte schmink. Daarop trok het comitélid dat over het Zwarte Pietenteam gaat zich terug. En met haar alle Pieten, zo’n twintig in getal. Zij willen de traditie behouden: alleen zwarte Pieten. Het lokale relletje groeide uit tot landelijk nieuws.

Waar ging het mis in Puttershoek? De naderende uitspraak van de Raad van State – gepland voor volgende week woensdag – is de reden dat het organisatiecomité in het dorp de mogelijkheid tot gekleurde Pieten besprak. De hoogste bestuursrechter oordeelt die dag of de overheid eisen mag stellen, en misschien wel móét stellen, aan het uiterlijk van Zwarte Piet. Het Sinterklaascomité wilde daarop voorbereid zijn. „Het was een noodscenario”, zegt een comitéwoordvoerder. „Misschien beslist de rechter wel dat de Pieten niet meer zwart mogen zijn. Dan wilden wij ons daar aan houden.”

Wílden, want de ontwikkelingen gaan snel in Puttershoek. De gemeente heeft laten weten het comité geheel vrij te laten in de keuze. Kiezen voor Zwarte Piet leidt dus niet tot problemen, zegt een comitéwoordvoerder. Dat bevestigt burgemeester André Borgdorff. Alle ophef is voor niets geweest: het comité kiest alsnog voor zwart geschminkte Pieten tijdens de intocht op zaterdag 15 november.

Maar het conflict met de vertrokken Pieten is niet opgelost. Die keren niet terug, de ruzie is te hoog opgelopen. Er komt een team nieuwe Pieten. En de vertrokken Pieten komen in actie: volgende week zaterdag – een uur voor de reguliere intocht van Sinterklaas – zullen zij even verderop bij de Albert Heijn pepernoten rondstrooien. Zonder Sinterklaas.

Twee Zwarte Pietenteams dus, op één dag in één dorp. Allen zwart. Eén team met Sint, één zonder. AH-filiaalhouder Wim Martijn wil geen commentaar geven. „Vol verwachting klopt ons hart. Ik ga weer verder.”