Hoe het die avond ging

Het wachtwoord was die avond ‘sofort, unverzüglich’. Deze sleutelwoorden werden op donderdag 9 november 1989 gebezigd tijdens een persconferentie die in de DDR live door radio en televisie werd uitgezonden. Die stond onder leiding van Günter Schabowski, lid van het Centraal Comité van de communistische SED (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands). De SED had hem drie dagen eerder benoemd tot woordvoerder.

DDR’ers weken steeds massaler naar de Bondsrepubliek uit via Hongarije en Tsjechoslowakije. Om deze stroom te reguleren kreeg het Politbureau nieuwe regels voor uitreisvisa. Schabowski was daar niet bij. Hij wipte een half uur vóór de persconferentie tussen zes en zeven binnen en nam de tekst mee. Op een vraag wanneer de nieuwe uitreisregels van kracht zouden worden, zei hij: „Voor zover ik weet... meteen, terstond”. De televisiekijkers hadden geen extra woorden meer nodig. Om 19.04 verspreidde het woord zich door de stad en verzamelden zich de burgers bij de muur. De grensbewakers wisten zich geen raad. Om 21.15 uur liep de eerste DDR-burger door de controlepost.