Rebellenleider belooft kiezers safari

Pro-Russische separatisten zetten de verkiezingen in hun gebieden naar hun hand.

De Sovjetverkiezingen zijn terug van weg geweest. Zij het in een licht gewijzigde vorm. Zondag worden deze Sovjetverkiezingen in de twee afgescheiden ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loegansk gehouden. De parlementsverkiezingen in de Donbas herinneren aan het radencommunisme uit de twintigste eeuw.

De burgers in Donetsk en Loegansk kunnen niet stemmen op politici van politieke partijen. Partijen zijn (nog) niet toegestaan in het separatistische rebellen gebied in Oost-Oekraïne. Alle burgers ouder dan 16 jaar mogen slechts een keuze maken uit de kandidaten die zijn voorgedragen door ‘maatschappelijke organisaties’.

De zetels worden proportioneel verdeeld. Er geldt een kiesdrempel van vijf procent, net als in Oekraïne.

De zo gekozen volksgedeputeerden in de volksrepublieken Donetsk (100) en Loegansk (50) delegeren vervolgens getrapt afgevaardigden naar het parlement van de nieuwe onafhankelijke federale staat Novorossija , een woord dat stamt uit de tijd toen het achttiende en negentiende eeuwse Russische Imperium expandeerde in de richting van de Zwarte Zee.

Naast inwoners van de Donbas hebben ook ‘milities’ uit andere landen het kiesrecht. De kiezers van Novorossija zullen hun soevereiniteit dus moeten delen met buitenlanders. Kortom: het burgerschap is in de Donbas bij de verkiezingen niet gebonden aan de woonplaats of de nationaliteit van de kiezer maar wordt bepaald door de vraag wie om ideële of zelfs militaire motieven in het land is. Op deze manier kunnen soldaten of huurlingen uit bijvoorbeeld Rusland en Servië electorale macht uitoefenen.

Deze parlementsverkiezingen in Donetsk en Loegansk worden op voorhand erkend door Rusland. Minister Sergej Lavrov heeft deze week gezegd dat Moskou de parlementen in de Donbas als legitiem zal beschouwen, op gelijk niveau met de nieuwe volksvertegenwoordiging die Oekraïne afgelopen zondag koos. Volgens Kiev zijn de verkiezingen illegaal. De Oekraïense regering heeft op 7 december lokale verkiezingen in de oostelijke provincies uitgeschreven.

Premier Aleksandr Zachartsjenko is in Donetsk de gedoodverfde winnaar. De voormalige elektricien en sportschoolhouder, die in augustus een uit Moskou afkomstige premier moest vervangen, voert ook campagne. Hij belooft de kiezers dat het pensioen „hoger dan in Polen” zal worden. Volgens Zachartsjenko moeten bejaarden genoeg geld hebben om „minstens eenmaal per jaar naar Australië te gaan om daar op een safari een tiental kangoeroes te schieten”.

Dit soort beloften zijn utopisch in de Donbas. Op dit moment is zelfs de uitbetaling van de lage pensioenen niet gegarandeerd omdat de Oekraïense regering niet wil dat overheidsgeld door de rebellen kan worden ingenomen. Buitenlandse reizen zijn helemaal ondenkbaar. Volgens ouder sociologisch onderzoek is ruim driekwart van de bevolking in deze mijn- en staalindustriestreek nooit buiten de eigen provincie geweest, laat staan in het buitenland.