President Burkina Faso treedt af na protest en leger grijpt macht

Het plotselinge aftreden van president Compaoré zorgde even voor blijdschap. Maar het leger lijkt de macht te grijpen.

President Blaise Compaoré van Burkina Faso is na 27 jaar aan de macht ten val gekomen na een uitbarsting van volkswoede deze week in de hoofdstad Ouagadougou.

De omstandigheden van zijn vrijdag aangekondigde vertrek, die doen denken aan de ‘Arabische Lente’, zijn uniek voor Afrika beneden de Sahel.

Nu Compaoré kan worden geschrapt uit de toptien van langst dienende regeringsleiders op het continent, dringt zich de vraag naar zijn opvolging op. Wie weet het vertrouwen van het volk terug te winnen en het arme Bukina Faso, in een roerige regio, te behoeden voor chaos? Zoals bijvoorbeeld buurland Mali overkwam.

Vrijdagmiddag gaf Compaoré het verzet tegen zijn aftreden op toen de protesten bleven doorgaan. In een op tv voorgelezen verklaring kondigde hij een overgangsperiode aan van „maximaal 90 dagen”, waarna „vrije en transparante verkiezingen” zullen volgen. Daarna reisde af richting de Ghanese grens.

Op straat ging gejuich op. Maar de stemming sloeg weer om toen bekend werd dat legerleider Honoré Traoré had aangekondigd de regie over de staat op te nemen. Volgens de grondwet treedt de parlementsvoorzitter op als plaatsvervanger van de president. Maar donderdag al werd het parlement door Compaoré ontbonden.

‘s Avonds volgde er een nieuwe verklaring, ditmaal van een groepje hoge legerofficieren. Ze stelden vast dat de huidige constitutie is opgeschort en kondigden aan dat er een nieuw orgaan zou worden opgericht dat ervoor moet zorgen dat de constitutionele orde zo snel mogelijk wordt hersteld. Ze riepen de internationale gemeenschap op hen te helpen. Zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie toonden zich echter zeer ongerust over de opschorting van de grondwet.

Het was niet onmiddellijk duidelijk hoe de verklaring van de officieren zich verhield tot de aankondiging van Traoré, die geldt als een nauwe bondgenoot van Compaoré.

Burkina Faso (17 miljoen inwoners) heeft een relatief jonge bevolking. Onvrede over stijgende kosten voor levensonderhoud en werkloosheid hebben het protest tegen Compaoré gevoed. Vorig jaar waarschuwden kerkelijke instanties al dat de regering steeds meer „losgekoppeld” raakt van de realiteit waarmee de gewone burger wordt geconfronteerd en van de sociale noden.

Op straat werd geroepen om een sleutelrol voor generaal b.d. Kouamé Lougué, die enkel jaren geleden als legerchef werd ontslagen door Compaoré. Als medestander in de strijd tegen terreur was Compaoré een vriend van Parijs en Washington. Maar ook die lieten hem vallen.