Larven, als borrelnootjes in het schap

Wellicht vormen ze de oplossing voor mondiale voedselschaarste: insecten. Ze liggen al in de schappen.

Productie vlees/insect

Hè, hè, daar is-ie dan: de insectenburger. Gewoon in de supermarkt. Groningers die eens iets anders willen dan een tartaartje, een viskoekje of een vegaburger kunnen sinds gisteren terecht bij supermarkt Jumbo voor een burger van buffalowormen, of balletjes van meelwormen. Vanaf januari 2015 moeten de insectenproducten in alle 450 Jumbo-winkels verkrijgbaar zijn.

We praten er al jaren over: de wereldbevolking groeit en iedereen wil vlees eten. Daar is nooit genoeg schoon water en landbouwareaal voor en dat zal leiden tot schaarste en honger. Om over de torenhoge uitstoot van broeikasgassen nog maar te zwijgen.

De oplossing: insecten eten. Die zitten namelijk boordevol eiwitten en zijn gemakkelijk en duurzaam te kweken. Zelfs de VN promoot actief het eten van insecten als oplossing voor het wereldvoedselprobleem.

Nu lijkt er daadwerkelijk een nieuwe stap te zijn gezet. De drempel ligt in ieder geval een stuk lager als insecten bij de supermarkt verkrijgbaar zijn, verpakt in de herkenbare vorm van een hamburger of bitterbal. Vier vragen over het nieuwe voedsel.

1 Is het gezond?

Er is eigenlijk geen goede reden om géén insecten te eten. Ze zijn zelfs gezonder dan vlees of vis. „Het eiwitgehalte in insecten is vergelijkbaar met dat van vlees of vis”, zegt Marcel Dicke, hoogleraar entomologie aan de Universiteit van Wageningen en auteur van Het insectenkookboek. Maar het aantal meervoudig verzadigde vetzuren (het goede soort vet) is zelfs iets hoger in insecten. Ze bevatten ook meer mineralen zoals ijzer en zink. Dat geldt natuurlijk niet categorisch voor alle insecten, maar door de bank genomen kun je maar beter insecten eten – tenminste, insecten die voor de menselijke consumptie worden gekweekt.

In Nederland zijn drie van dat soort kwekerijen – die meelwormen, buffalowormen en sprinkhanen kweken. Die kwekerijen moeten zich aan dezelfde hygiëne-eisen houden als bijvoorbeeld slachthuizen.

2 Is het duurzaam ?

Het kweken van insecten is een stuk duurzamer dan het produceren van rund- of varkensvlees. „Het meest duurzame aspect aan het kweken van insecten is de hoge conversiefactor”, zegt hoogleraar Dicke. Dat betekent dat er relatief weinig voer nodig is om een kilo vlees te produceren. Per kilo vlees verbruikt zo’n kwekerij voor gas en licht ongeveer evenveel energie als een varkensboer. Maar insecten vergen veel minder ruimte. Dicke: „Insecten komen van nature voor in hoge dichtheden, in zwermen. Daar gedijen ze goed bij.” En het is weer die hoge conversiefactor die zorgt dat het ook veel minder ruimte kost om voer te produceren voor insecten.

Daarbij kun je ze ook heel goed kweken op organische bijproducten of reststromen, van bierbrouwers of uit de bietenindustrie bijvoorbeeld. Zo kun je afval omzetten in hoogwaardige eiwitproducten.

3 Zijn eetbare insecten biologisch?

Een keurmerk voor biologische insecten bestaat nog niet. Maar insecten in gevriesdroogde rauwe vorm (dus niet verwerkt in burgers of dergelijke) worden al op enkele plaatsen in Nederland in biologische winkels verkocht, onder meer in Lazuur in Wageningen. Insecten zijn zeer gevoelig voor pesticides en dergelijke, dus die zitten niet in het voer van die beestjes, legt Karel Houtbeckers van Lazuur uit. Ook wordt geen antibiotica gebruikt.

4 Zijn insecten lekker?

Of de Buggy Burger van Jumbo lekker is, zal vooral afhangen van de saus die je erbij eet. De burger bestaat voornamelijk uit doperwtjes, er zit slechts 10 procent buffalowormen in. In de Buggyballen zit 6 procent meelwormen. Maar Jumbo gaat ook Buggy Crisps verkopen, dat zijn in de oven afgebakken wasmotlarven (in de smaken ‘zout’ en ‘paprika’). Dat zijn dan gewoon hele larven die je als borrelnootje eet.

De gekweekte sprinkhanen en meelwormen die in plastic potjes te krijgen zijn, hebben niet echt een uitgesproken smaak. Ze zijn vooral knapperig. Dat komt door het vriesdrogen, daarmee wordt al het vocht eraan onttrokken. Maar ze zijn niet vies. De smaak is te omschrijven als ‘subtiel notig’. Met een laagje suiker hebben ze ook wel iets weg van de gepofte ontbijtgranen van Kellogg’s.