Kolibries kruisen de degens

Ken je het steekspel? Dat was een Middeleeuwse sport voor ridders. Twee ridders draafden te paard op elkaar in. Met een lange lans probeerden ze de ander uit het zadel te wippen. Wie van zijn paard viel, verloor. In verhalen en films mag de winnende ridder vaak trouwen met een jonkvrouw of prinses.

Mensenridders zijn er niet meer. Maar in het dierenrijk vind je ze nog wel. De ridderlijkste van alle dieren is een kolibrie. Kolibries zijn piepkleine vogeltjes uit Amerika. Ze hebben lange snavels. Die steken ze diep in een bloemkelk, waarna ze de nectar oplikken met hun tong.

De ridderkolibrie leeft in Midden-Amerika (zoals in Mexico). In het echt heeft hij een moeilijkere naam: westelijke langstaart-heremietkolibrie. Maar ridderkolibrie is korter. En net zo waar. Zijn lange en kromme snavel is net een lans. Perfect om andere kolibries mee te prikken!

Biologen zagen dat gebeuren bij wat ze een lek noemen. Een lek is een soort vogeltheater. Mannetjesvogels komen er samen om hun kunsten aan vrouwtjes te vertonen. Sommige vogelsoorten zingen, andere showen hun kleuren en weer andere dansen (als vogels dansen, heet dat baltsen).

Zolang er alleen vrouwtjes in de buurt zijn, toont ook de ridderkolibrie zich van zijn hoffelijke kant. Hij spreidt zijn staartveertjes en tsjirpt een lied.

Maar o wee als er een mannetje op zijn takje landt. Dan verandert hij in een woeste ridder. Met zijn priksnavel steekt hij zijn uitdager naar de keel. Na wat gesteek over en weer vlucht er meestal eentje weg. Het kolibrietheater is tegelijkertijd toernooiveld.

De snavels van volwassen mannetjes zijn rechter, scherper en langer dan die van jonkies en vrouwtjes. Bij mannetjes steekt de bovensnavel zelfs een beetje uit. Dat hebben biologen gemeten toen ze kolibries vingen in een net.

Ze keken ook hoe goed de kolibriesnavels gaatjes in een stuk plastic konden prikken. Dat ging heel simpel: het kolibriekoppie goed vasthouden en prikken maar, zoals je met een prikpen doet. Met de puntige mannetjessnavels lukte dat het best.

De snavel van de ridderkolibrie is dus een wapen om hart van een vrouwtje te veroveren. Net als de ridderlans. De biologen vragen zich wel af of zo’n scherpe snavel wel handig is bij het opslurpen van nectar.