Klaas Knot, volg nu eens niet de Duitse bank

Nu de Europese economie weer inzinkt, wil het Duitse bestuurslid van de Europese Centrale Bank toch tegen geldversoepeling stemmen. De Nederlander Klaas Knot moet daar niet meer aan meedoen, vindt Melvyn Krauss.

Van oudsher kwamen de belangen van De Nederlandsche Bank en de Duitse Bundesbank overeen. Dat is niet meer zo. De huidige baas van de Bundesbank, Jens Weidmann, heeft zich ontpopt tot een serieuze hindermacht in de eurozone die er niet voor terugdeinst de geloofwaardigheid van de Europese Centrale Bank (ECB) te ondergraven, onder meer door zijn bekrompen dogmatische agenda.

Ook voert de Bundesbank een guerrilla in de media om ECB-president Mario Draghi in verlegenheid te brengen en zijn positie te ondermijnen. Daar houdt DNB zich niet mee bezig.

De markt bekijkt het gehakketak - en krijgt de indruk dat Europa een puinhoop is. Europa wordt zo steeds minder aantrekkelijk voor beleggers. De vraag luidt dus: Waarom zou DNB zich achter een centrale bank scharen die steeds vaker als roekeloos en anti-Europees wordt gezien?

DNB-topman Klaas Knot verdient een grote pluim omdat hij in 2012 brak met de Bundesbank op het belangrijkste twistpunt voor de ECB: voorkomen dat de eurocrisis van het ene op het andere land zou overspringen. DNB stemde voor een garantstelling door de ECB voor de euro. Speculanten hielden op met hun aanvallen op de obligaties van de perifere landen, omdat de ECB dreigde deze bij wijze van reactie massaal op te kopen.

Dit vergde moed van Knot; de Duitse centrale bank heeft veel vrienden en bewonderaars in de Nederlandse centrale-bankgemeenschap en Knot werd zwaar en onredelijk bekritiseerd.

Het erkend grote succes van de ECB-garantstelling waarmee uitbreiding van de eurocrisis is voorkomen, is het beste antwoord van Knot aan zijn binnenlandse critici.

Nu, twee jaar later, staat Knot binnenkort misschien opnieuw voor een beslissend moment voor de Raad van Bestuur: een stemming over de verruiming van de geldvoorraad, – in vaktaal kwantitatieve versoepeling (QE). De ECB brengt extra geld in omloop om deflatie en recessie te bestrijden.

Weidmann heeft van deze versoepeling een zaak van leven of dood gemaakt; voor de 43-jarige Duitser lijkt het wel het monetaire equivalent van de erfzonde. Ook Knot was geen voorstander van versoepeling en heeft zich in de beraadslagingen van de Raad van Bestuur altijd consequent tegen dit beleid uitgesproken.

Toch geloof ik dat Knot als puntje bij paaltje komt voor de versoepeling zal stemmen.

Ten eerste hebben Weidmann en zijn collega’s bij de Bundesbank het verzet tegen versoepeling een uitgesproken anti-Europese smet bezorgd. Daarmee zal Knot DNB niet willen associëren. Door de kant van Weidmann te kiezen, zou Nederland een anti-Europese indruk maken.

Maar het gaat hier om meer dan schijn. ECB- president Draghi streeft naar een gecoördineerde aanpak waarin de QE gepaard gaat met Duitse fiscale prikkels en structurele hervormingen in Frankrijk en Italië. Het is een totaalpakket.

Het geniale van Draghi’s aanpak is dat een stem tegen de QE een stem tegen het hele pakket zou zijn – terwijl de Duitse bondskanselier Angela Merkel daaraan haar steun heeft betuigd – en daarmee in feite een stem tegen het Europese economische herstel.

Hoe gaat Knot dit uitleggen aan de premier, die zulke dikke maatjes met de Duitse bondskanselier is? In laatste instantie gaat de relatie van Mark Rutte met Angela Merkel boven die van Klaas Knot met Jens Weidmann.