Het nieuwe roken: even m’n sjek opladen

Vijftien jaar geleden zou ik bij het schrijven van dit stukje waarschijnlijk een fijne sigaar hebben opgestoken. Zo ging dat en bijna niemand vond het raar. Het is snel gegaan. Toen de hoofdredactie ergens na de millenniumwisseling het roken op de redactie verbood - als uitvoering van een EU-richtlijn – kon al snel niemand zich meer voorstellen dat er ooit een blauwe waas had gehangen. De roker is nu een paria geworden en daar heeft iedereen baat bij.

En nu gaan we weer helemaal opnieuw beginnen. Want tot voor kort was de e-sigaret een buitenissig verschijnsel van mensen die aan een soort vulpen zogen, nog marginaler dan de gewone roker – een zoethoudertje voor zuigers. Maar zoals Wim Köhler verderop in deze bijlage beschrijft, is het ding flink in opmars. Het lijkt onschuldig: waterdamp met een smaakje en wat nicotine. Maar niemand weet echt hoe slecht het voor je gezondheid is om opgewarmde propyleenglycol en glycerine in te ademen. Er is een lange geschiedenis van stoffen die pas na grootschalige toepassing behoorlijk schadelijk bleken. Asbest, tabak, acrylamide (in koekjes en vooral: ontbijtkoek), weekmakers, transvetzuren: het is allemaal ongemerkt in ons leven toegelaten.

Het is bijna hilarisch om te lezen hoe de e-sigaret verdwaald is in de wetgeving, en van geneesmiddel via kruidenierswaar nu waarschijnlijk toch onder tabakswetgeving moet vallen. Maar het is sinister dat de vele fabrikanten van de dampers bijna allemaal worden opgekocht door de tabaksindustrie, geen bedrijven die bekend staan om hun zorg voor de volksgezondheid.

Net nu het lijkt alsof de tabaksplaag in Nederland redelijk onder de duim kan worden gehouden, duikt een nieuw middel op met onbekende gevaren. Wie dan denkt: dat zal wel meevallen, moet eens lezen wat er honderd jaar geleden over roken werd geschreven. Roken was toen eigenlijk overal goed voor. In een tijd waarin nieuwe hypes langdurige en wijdverspreide affaires kunnen worden, moeten onbekende middelen met argwaan worden bekeken. Of gaat u straks graag in een restaurant eten waar de buren net lekker hun dampers aanzetten?