‘Graag zou ik een paar honderd jaar leven’

Merlijn Twaalfhoven

(38) is componist. Hij ontwerpt elk jaar meerdere grootschalige muziekprojecten op bijzondere locaties.

Foto Maurice Boyer

Pioniers

„Mijn vader had een eigen atelier en bouwde blokfluiten. Mijn moeder gaf dwarsfluitles, vaak ook in de avond. Dan moest ik slapen, maar stond ik stiekem te kijken. Mijn ouders waren echte pioniers. Ze lieten de stad achter zich en kochten een half vervallen boerderij in Drenthe die ze helemaal verbouwden. Ik groeide op in de natuur, tussen de dieren. De liefde voor natuur is altijd gebleven en de natuur mis ik vaak in Amsterdam. Al wonen we op een boot dus dat geeft wel een buitengevoel. Storm en regen voel je goed op het water.”

Wending

„Rond mijn zeventiende heb ik wel tien toelatingstests gedaan voor het conservatorium. Ik kreeg eens als feedback: ‘Wij zijn een vakopleiding, en het vak is het orkest. Daar lijk jij niet in te passen.’ Eén keer dacht de toelatingscommissie zelfs dat ik hen wilde omkopen. Toen had ik een plan meegestuurd met mijn dromen over wat ik met de muziek wilde. Dat was meer dan vioolspelen alleen. Dat kon natuurlijk niet, want zij moesten mij alleen met hun oren beoordelen. Uiteindelijk werd ik direct aangenomen toen ik me besloot te richten op componeren en mijn viool een bijvak werd in plaats van omgekeerd.”

Contact

„Ik reis veel. Wat me blijft fascineren, zijn de plekken in de wereld waar geen ziel mijn taal spreekt. Ik herinner me dorpjes in Oost-Turkije. Elke auto is daar een potentiële taxi. En iedereen is bereid je voor een paar centen rond te leiden. Met blikken, een glimlach of wat simpele gebaren weet ik me daar te redden. Dat vind ik spectaculair! Als hier in Drenthe de laatste bus een belbus blijkt, het schemert en ik moet gaan liften, voel ik me verder van huis dan daar.”

Impact

„In 2005 deed ik een enorm muziekproject op Cyprus. Vierhonderd mensen maakten muziek vanaf de balkons en daken aan twee kanten van de bufferzone, op de Turks-Griekse grens. Daar kwam de hele internationale pers op af. ‘Normaliter zijn we alleen in het nieuws met onze problemen’, vertelden mensen me. De impact daarvan was zó groot, dat me opeens een gevoel van verantwoordelijkheid bekroop. Ik had totaal niet verwacht dat het zo veel voor hen zou betekenen. Misschien heb ik wel iets gevonden wat echt verandering teweeg kan brengen, dacht ik. Daarna volgden projecten in andere conflictgebieden.”

Mislukking

„Een valkuil is om een mislukt project te zien als iets wat ik nooit weer zou moeten doen. Dat is het linke aan ervaring: je kunt denken dat het nooit gaat werken. Daarom hebben kunstenaars hun grootste meesterwerken vaak voor hun dertigste gemaakt, omdat ze toen nog absurde risico’s durfden te nemen. Ik vind het enorm belangrijk zo’n spirit te blijven houden. Mijn reputatie probeer ik daarom steeds te vergeten. Het gaat niet om de recensies, maar om hoe je het publiek kan raken of zelfs veranderen.”

Vertragen

„Soms wil ik te veel. Ik heb nooit een kind gebaard, maar iedereen weet: op een gegeven moment moet het eruit. Als ik zwanger ben van een idee, komt er een moment dat ik geen vertraging meer verdraag. Als een festival of orkest een project dan willen uitstellen, denk ik vaak ‘bekijk het maar, ik doe het zelf wel weer’. Dan zoek ik een andere samenwerkingspartner. Dat voelt als een bevrijding, maar is niet duurzaam. Beter kan ik meer tijd uittrekken voor een project zodat iedereen die meewerkt hetzelfde enthousiasme ontwikkelt. Dan maar een seizoen later dan ik had gepland.”

Grenzen

„Mijn kinderen maken me bewust van de beperktheid van tijd. Als de kleuterschool om één uur klaar is en ik ben er pas om vijf over één, dan staat mijn dochter daar in haar eentje met een verwijtende blik van: ‘Hé je bent laat.’ Kinderen geven in één klap grenzen aan je tijd. Daardoor leer ik strategischer met mijn tijd om te gaan. Al is het ongelooflijk frustrerend dat het leven zo kort is, toch? Graag zou ik een paar honderd jaar langer leven.”