Een extra envelop voor vijf miljoen mensen

En weer is de Belastingendienst weinig positief in het nieuws: miljoenen Nederlanders krijgen een naheffing omdat loonstrookjes niet snel genoeg konden worden aangepast.

Illustratie Rik van Schagen, bron salarissoftwarebedrijf Salar

Het woord van de week op het Binnenhof: naheffing.

Eerst was er ophef in Den Haag over de 642 miljoen euro die Nederland moet bijbetalen op de vaste contributieaan de Europese Commissie. De Nederlandse economie was door een nieuwe definitie immers relatief groter geworden dan die van andere lidstaten. Premier Rutte (VVD) was boos op Brussel, minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) ging de boel nog eens laten narekenen.

En donderdagavond brak er lichte paniek uit toen uit een lange lijst met Kamervragen – en antwoorden daarop van staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) – bleek dat ruim 5 miljoen Nederlanders komend jaar een naheffing van de Belastingdienst tegemoet kunnen zien van enkele honderden euro’s. Hoe zit dat precies?

1 Wat is er aan de hand?

Bij de wat rommelige totstandkoming van het regeerakkoord van het kabinet-Rutte II, in het najaar van 2013, spraken de twee regeringspartijen VVD en PvdA af om twee nivellerende maatregelen te nemen: de algemene heffingskorting en arbeidskorting zouden inkomensafhankelijk worden gemaakt. Lage en middeninkomens zouden een hogere korting krijgen (waardoor zij relatief minder inkomstenbelasting zouden gaan betalen), hogere inkomens een lagere korting (waardoor zij relatief meer belasting betalen).

Deze maatregelen zijn per 1 januari 2014 ingevoerd. De Belastingdienst was er echter nog niet op berekend. Zij kon de financiële gevolgen het niet in de systemen verwerken, waardoor de loonheffing van miljoenen Nederlanders op hun maandelijkse loonstrookjes niet kon worden aangepast. Daardoor hebben al die Nederlanders tijdelijk te weinig belasting betaald. Of men heeft te veel belasting teruggekregen, bijvoorbeeld huizenbezitters die een maandelijks voorschot krijgen op hun hypotheekrenteaftrek. Bij de volgende aangifteronde komend voorjaar wil de Belastingdienst dat corrigeren door een reële nacalculatie.

2 Waarom is daar nu zo’n ophef over?

De genomen maatregelen en ook de praktische problemen hierover bij de Belastingdienst waren al lang bekend. De Tweede Kamer moet volgende week stemmen over het Belastingplan 2015, de wet die de belastinkomsten voor volgend jaar regelt. In het reguliere overleg hierover waren veel nadere vragen gerezen, onder meer over de gevolgen van de afbouw van heffingskortingen. Donderdag stuurde Wiebes zijn antwoorden schriftelijk naar de Tweede Kamer. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt zette het antwoord op zijn vraag meteen met een uitroepteken op Twitter: 5 tot 6 miljoen belastingplichtigen zullen worden geconfronteerd met een naheffing of lagere belastingteruggave. Gisterochtend noemde de VVD-staatssecretaris voor de verzamelde pers de bedragen die daarbij horen: gemiddeld 150 euro per persoon.

3 Waar heeft de naheffing betrekking op?

Voor mensen in loondienst die nooit iets extra’s krijgen is er niets aan de hand. Het gaat volgens de staatssecretaris vooral om drie inkomenscomponenten die boven het vaste salaris komen: vakantiegeld, de dertiende maand en prestatiebonussen. Volgens Kamerlid Omtzigt geldt de naheffing ook voor mensen die veel overwerken.

4 Hoe hoog wordt de naheffing precies?

Gistermiddag was staatssecretaris Wiebes al iets concreter met de gevolgen van de naheffing. Voor de laagste inkomens (tot 20.000 euro) „gebeurt er helemaal niets”. Daarna loopt de eenmalige naheffing op van „een paar tientjes” tot „ongeveer 600 euro”. Voor het Eindhovense bedrijf Salar, ontwikkelaar van salarissoftware, zijn deze bedragen niet nieuw. Directeur Rik van den Biggelaar heeft al maanden een spreadsheet in zijn computer staan met de precieze bedragen, die overigens binnen de bandbreedte vallen die Wiebes noemde. Wie 1.500 euro bruto in de maand verdient krijgt een naheffing van 26 euro. Dat loopt op tot maximaal 497,96 euro voor een bruto maandsalaris van 4.000. En iemand met een maandloon van 6.000 euro betaalt straks 248,92 euro.

Volgens Rik van den Biggelaar is een dergelijk naheffing overigens niet nieuw. „Dit jaar waren die er ook al, over 2013, maar toen op een andere grondslag, voor veel minder inkomensgroepen en met lagere bedragen.” Mensen die tussen 3.000 en 5.000 in de maand verdienden kregen een naheffing van tussen 190 en 380 euro. Minder groepen en lagere bedragen dus. „Daarom was er geen opwinding over.”

5 Komt er in 2016 misschien wéér zo’n onverwachte naheffing van de belastingdienst?

Als het goed is – en dat heeft staatssecretaris Wiebes beloofd – heeft de Belastingdienst de systemen nu op orde en wordt de heffing op alle extraatjes en de afbouw van de heffingskortingen vanaf 1 januari wel netjes in de maandelijkse loonheffing op het loonstrookje verwerkt. Volgens Van den Biggelaar van Salar wordt er voor die extraatjes voortaan 4 procentpunt meer belasting ingehouden.