Zelfs erogene zones kan hij hypnotiseren

In een roman, die geschreven lijkt door een 19de-eeuwse schrijver, reist de lezer mee in het raadselachtige universum van een student in Parijs. Een schim, moord, hypnose – en wat al niet meer.

Erotische ansichtkaart, ca. 1920 Foto Bob Thomas/Popperfoto

Met doeltreffende observaties, een evocatieve stijl en historische details voert Marco Kamphuis de lezer binnen in het Parijs van 1880. Aurore heet zijn roman, een Franse meisjesnaam die dageraad betekent. Is de lezer argeloos, dan denkt hij een laat negentiende-eeuwse roman in handen te hebben. Émile Zola zou op het omslag kunnen staan, of Guy de Maupassant.

Kijk, zo stuurt Kamphuis zijn personage vanaf het Franse platteland naar de grote stad: ‘Er hing stoom onder de overkapping van het station. Ik kocht mijn reisbiljet bij een onverschillige juffrouw achter het loket, die niet kon weten dat ik de eerste treinreis van mijn leven ging maken. In de derde klas wachtkamer keek ik steeds weer naar de grote klok, en zodra de eerste bel klonk, stapte ik de trein in.’

Ook de vorm van Aurore heeft een negentiende-eeuws patina. We lezen mee met het journaal dat Jules Fabre, student in de medicijnen, bijhoudt. Hij vindt onderdak bij een geheimzinnige professor en zijn nog raadselachtigere dochter. De student krijgt van de huishoudster het absolute verbod de keldergewelven te betreden; de trap die naar het diepe duister leidt geeft toegang tot een wereld waar professor Dieulafoy experimenten uitvoert. Welke zijn dat?

Jules Fabre is een jongen die op romantische wijze telkens ergens van in de ban raakt. Van de professor en al helemaal van de dochter, die als een ongrijpbaar wezen door het huis dwaalt. Elke ochtend brengt ze Fabre zijn ontbijt, hij ligt nog in bed en zint op tederheid. Telkens weer ontglipt ze hem, alsof ze een ijle schim is.

In de ban raakt Fabre ook van professor Brochard als die tijdens een college op volmaakte wijze een vrouw onder hypnose brengt. Op zijn gezag gedraagt ze zich als een kat en kan ze quasi dood liggen. Zelfs haar erogene zones weet de professor te hypnotiseren. Op treffende wijze geeft Kamphuis de wat opgehitste sfeer weer onder de mannelijke studenten. Als een impressionist beschrijft hij de blanke huid van de vrouw, haar vormen, hoe ze haar ogen draait en onverschillig is over de onthullende draperieën van haar gewaad. De erotische fantasieën kolken door de geest van geneeskundestudent Fabre, en niet van hem alleen.

En dan is er nog meer gaande in deze korte, rijke roman. Een met een pistool gewapende vrouw pleegt een moorddadige roofoverval op een juwelier. Ze is uit op een kostbaar collier. Wie is deze vrouw die zich bijna als in hypnose gedraagt. Kamphuis schrijft over haar: ‘haar benen voerden haar als vanzelf naar de rue de la Jeunesse, een winkelstraat.’ Het lijkt onschuldig, maar gaandeweg krijgt deze bijna terloopse mededeling een grote dramatische impact.

Op de achtergrond speelt ook de vader van Fabre een belangrijke rol; hij lijdt aan een gruwelijke ouderdomsziekte. Het lijkt veel wat Kamphuis onderbrengt in deze roman, toch weet hij alle lijnen op soepele wijze vast te houden.

Deze Fabre is een ontvlambaar personage, dat telkens in de ban raakt van wat hem overkomt. De stad Parijs, de moord in de juwelierszaak, de uitvindersprofessor en de hypnoseprofessor. En natuurlijk Aurore. Haar lichaam geeft hem verhitte fantasieën maar bestaat zij wel? Is zij niet een fantoom, bedacht door haar vader? Als hij het niet meer uit kan houden, klopt hij aan op haar slaapkamerdeur, treedt binnen. Leeg. Geen spoor van leven.

Kamphuis noteert het bijna achteloos, zodat de lezer zelf verbanden moet gaan leggen tussen de roofmoord op de juwelier, Aurore en de wetenschap die zich bekwaamt in artificiële scheppingen en hysterie.

Het enige nadeel van deze roman is dat het slothoofdstuk een naar verhouding te lange brief is van de zuster van Fabre over de dood van zijn vader. Deze brief trekt de lezer weg van de intrigerende wereld die eerder is opgeroepen. Van Aurore in deze laatste bladzijden geen spoor, dat is jammer. De lezer mist haar en haar hypnotiserende verschijning.