Tv-camera’s in Groningse huizen wachten op de volgende aardschok

Twee huizen in Groningen zijn volgehangen met camera’s om de gevolgen van een aardbeving vast te leggen voor tv.

Scheur in een boerderij in Noord-Groningen, veroorzaakt door een aardbeving, oktober 2013.
Scheur in een boerderij in Noord-Groningen, veroorzaakt door een aardbeving, oktober 2013. Foto Kees van de veen

Om de aardbevingen in Groningen te filmen, heeft tv-producent DBC Media twee boerderijen volgehangen met camera’s. Van die beelden wordt een documentaire gemaakt. De nieuwsrubrieken NOS Journaal, Nieuwsuur en het Jeugdjournaal, die meedoen met het project, kunnen de beelden meteen na een aardbeving tonen. Gisteren was in Bedum, in één van de huizen, de presentatie van het project De stille beving.

De 32 camera’s volgen twee jaar lang, vierentwintig uur per dag alle bewegingen in de huizen in Bedum en Middelstum, en van de twee gezinnen die erin wonen. Groningen wordt geteisterd door tientallen kleine aardbevingen per jaar, veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Met dit project willen de betrokkenen daarvoor aandacht vragen. Ze hebben het gevoel dat de Randstad, met name politiek Den Haag, het probleem bagatelliseert. Niet in de laatste plaats omdat gaswinning miljarden oplevert. Ook vinden ze dat de NAM te weinig doet voor de getroffenen.

Bewoner Annemarie Heite (42) uit Bedum: „Doorgaans zijn het lichte bevingen, maar deskundigen houden rekening met zwaardere aardbevingen in de toekomst, met mogelijk doden.” Heites huis staat al „compleet in de stutten” sinds een beving in 2012. „Sindsdien leven we in een nachtmerrie.” Er zitten scheuren in de voor- en zijgevel. De boerderij van haar buren is al ingestort. Heite: „We willen laten zien wat wij hier doormaken, de angst waarin we leven. Het verhaal moet worden verteld.”

Heite, docent aan de Hanzehogeschool in Groningen, liet onder meer een camera richten op „een kast met champagneglazen en Delftsblauwe huisjes”. Projectleider Piet Hein van der Hoek heeft in haar huis pendules, trillingmeters en een aquarium met pingpongballen neergezet. Beveiligingscamera’s houden de omgeving in de gaten. Ook de geluidsopnames zijn voor hem belangrijk. Van der Hoek: „Getuigen vertellen hoe het landschap golft, en over het vreemde geluid van een beving. Maar dat is nog nooit vastgelegd. Goede opnames zijn er niet. We hebben alleen een Youtubefilmpje van een supermarkt waar de blikken uit het rek vallen.”

Voelen de bewoners zich niet aangetast in hun privacy? „Het is niet de bedoeling dat het een Big Brother wordt”, zegt Van der Hoek. „Er staat een server in de huizen, die de beelden opslaat. De gezinnen bepalen wat we daarvan mogen zien. Bovendien gaat het alleen om wat er gebeurt tijdens een aardbeving.” Heite: „Ik liep laatst in mijn blote kont door de gang. Opeens dacht ik: o jee, Piet Hein komt morgen naar de beelden kijken. Maar de server staat in de kluis en ik alleen heb de sleutel.”