Seksspeeltje of toch gewoon een onschuldig ijsje?

Er werd nogal wat kunst vernield de afgelopen weken. In Parijs zakte Tree, een 24 meter hoge opblaasboom van Paul McCarthy, ineen nadat vandalen het mes erin hadden gezet. In New York spoot een man zwarte letters op de muren van het Whitney Museum tijdens de laatste week van het grote Jeff Koons-overzicht, pal naast diens werk Hanging Heart. En in Bristol werd een muurschildering van Banksy beklad, nog geen 24 uur nadat hij die had aangebracht.

Het opmerkelijke is dat geen van die kunstwerken erg aanstootgevend is. Want wat kan er zo verdorven zijn aan een felgroene kerstboom, een roze hart met een gouden strik erom of een goed gelukte parodie op Vermeers Meisje met de parel? Het lijkt wel of de tolerantiegrens van kunstkijkers aan erosie onderhevig is. Het publiek wordt preutser. Kon je toeschouwers in de jaren zeventig amper shockeren als je als kunstenaar een scheermes in je buik zette of een kogel in je arm liet schieten, nu raken voorbijgangers al ontzet van een kerstboom die hen aan een seksspeeltje doet denken - terwijl de meeste kinderen er gewoon een ijsje of een lolly in zien.

McCarthy laat het er niet bij zitten. De Amerikaanse kunstenaar is woedend op de Parijzenaren, die niet alleen zijn werk vernielden, maar hem ook in het gezicht sloegen en verwensingen naar zijn hoofd slingerden. Deze week opende zijn solotentoonstelling Chocolate Factory in de Monnaie de Paris, met onder meer banketbakkers die ter plekke kerstmannen van chocolade fabriceren. Op het laatste moment voegde McCarthy een nieuw werk aan de expositie toe: een „agressief antwoord” op de gebeurtenissen, aldus de kunstenaar. In een video kalkt hij de beledigingen die hij te verstouwen kreeg met een akelig piepende zwarte stift op een wit bord. Kreten als ‘You dirty American’, ‘Eat shit’, ‘Stupid fucker’ en ‘Your work is degenerate’.

Op zijn website waarschuwt het museum vast dat „sommige werken op de tentoonstelling aanstootgevend, seksueel expliciet en soms gewelddadig” kunnen zijn. Kinderen en tieners wordt ontraden naar de tentoonstelling te gaan. Er is op Chocolate Factory bijvoorbeeld een woud van gigantische opblaasbare kerstbomen te zien, in alle kleuren en maten. Fallisch inderdaad, voor wie het wil zien, maar dat geldt ook voor de obelisk op de Place de la Concorde of de zuil op de Place Vendôme, vlak om de hoek. Oh là là!