In Brooklyn Crooklyn gelden de oude wetten van de straat

In het misdadige Brooklyn – Crooklyn – is het altijd november. Grauwe wolken en natte sneeuw, kleine huisjes en dito tuintjes vol geel gras en vuilnisbakken. In de verte schitteren de torens van Manhattan, maar de helden voelen zich op hun plek bij de roestige achtbanen van Coney Island.

Brooklyn staat in de film meestal voor het echte, harde New York sinds Manhattan een soort Disneyland werd. Al bulldozert de gentrificatie ook dat gruizige Brooklyn weer naar de randen. In The Drop is sprake van een kerk – zo één met biechtstoel, niet met folkzanger en groepsknuffels – die moet wijken voor een yuppiecomplex. Maar nu gelden nog even de oude wetten van de straat, terroriseren zware jongens kleine krabbelaars terwijl de politie corrupt, dan wel machteloos hoofdschuddend toekijkt. Het is een milieu waar schrijver Denis Lehane (Mystic River, Gone Baby Gone) zich thuis voelt, en waarin de Vlaamse regisseur Michaël R. Roskam (42) schijnbaar moeiteloos integreert. In zijn Amerikaanse regiedebuut The Drop toont hij zich opnieuw een ijzersterk verteller met groot gevoel voor sfeer.

Zijn film speelt zich af in gure straten, sjofele huisjes en vooral in een bar die iets te laag is en iets te vol met neon. Het is drukkend: deze bar kan een baarmoeder voor je zijn, maar ook een maag.

Tom Hardy speelt Bob, een gesloten, op het eerste gezicht niet al te snuggere barman. Zijn neef Marv (James Gandolfini, nasaal jengelend en zwaar snuivend, in een van zijn laatste rollen) was ooit de bareigenaar met gezag in de onderwereld. Nu is hij gefrustreerd omdat hij met zijn ogen knipperde en zijn onafhankelijkheid en bar aan een Tsjetsjeense misdaadbende verloor. Die gebruikt de bar soms als ‘drop’, waar illegale cash tijdelijk wordt afgegeven en opgeslagen.

De routine wordt verstoord als de bar bij een overval 5.000 dollar verliest: de Tsjetsjenen eisen dat Bob en Marv de problemen zelf oplossen. Tegelijk arriveert er onverwachts gevoel in Bobs doffe leven wanneer hij in de vuilnisbak van buurvrouw Nadja (Noomi Rapace) een zwaar mishandelde pitbullpup vindt, die hij al snel samen met haar verzorgt. Nadja’s ex Eric, de formidabel dreigende Vlaamse hulk Matthias Schoenaerts, eist de pup op.

The Drop is het soort scenario dat met doorsnee acteerwerk een ordinaire thriller zou zijn geworden. In plaats daarvan groeit de film uit tot een sfeervol grotestadssprookje, bevolkt door overtuigende archetypes: de keiharde boss, de gefrustreerde capo, de sukkel, de boeman, de beschadigde vrouw. Ze draaien om elkaar heen, spelen een gevaarlijk spel, en het op zich niet geheel onverwachtse gambiet komt toch stevig aan.

Hulde aan Tom Hardy, het zwijgzame centrum dat steeds net iets beter en verschrikkelijker blijkt te zijn dan je vermoedt, en ook aan Roskam: hij slaagt met vlag en wimpel voor zijn Amerikaanse toelatingsexamen.