Federal Reserve stopt revolutionair geldbeleid

De Amerikaanse centrale bank, stopt met het opkopen van obligaties om de economie te steunen. In de eurozone begint de ECB daar juist mee.

De Fed verhoogde zijn balanstotaal in zes jaar fors
De Fed verhoogde zijn balanstotaal in zes jaar fors

De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, stopt met het opkopen van staatsleningen en hypotheekobligaties. Dat heeft de instelling gisteren laten weten na afloop van haar bestuursvergadering.

Met het besluit komt een einde aan het beleid waarbij de Fed niet alleen de rente op nagenoeg nul hield, maar ook de economie en de financiële sector steunde met het inkopen van verhandelbare leningen.

Deze ‘kwantitatieve verruiming’ (quantitative easing, of QE) werd gestart in 2008, vlak na het begin van de financiële crisis, en kwam in drie golven. In de laatste golf, die twee jaar geleden begon, kocht de Fed uiteindelijk voor 85 miljard dollar per maand aan stukken. Het balanstotaal van de centrale bank werd daardoor vervijfvoudigd, van ongeveer 900 miljard dollar vóór de crisis tot bijna 4.500 miljard dollar nu.

Helemaal aflopen doet het opkoopbeleid nog steeds niet. Om de balans op 4.500 miljard dollar te houden zal de Fed aflopende leningen die het in bezit heeft, vervangen door de aankoop van nieuwe.

De Fed noemde de verbetering op de Amerikaanse arbeidsmarkt als een van de voornaamste redenen voor het beëindigen van het beleid. De werkloosheid in de VS staat nu op 5,9 procent. Een renteverhoging, vanaf het huidige niveau van nagenoeg nul procent, zit er voorlopig niet in. Analisten van ING zeiden vanmorgen te verwachten dat dit pas in het derde kwartaal van volgend jaar gebeurt.

Op de financiële markten werd vanmorgen mild gereageerd op het nieuws, dat in grote lijnen al was verwacht. De Amerikaanse dollar sterkte met 0,5 procent aan tegenover de euro op 1,2569. Aandelen in Europa stegen gemiddeld met 0,6 procent en de termijnmarkt wees op een hogere opening van Wall Street.

In Europa staat de Europese Centrale Bank (ECB) juist aan de vooravond van een beleid van kwantitatieve verruiming. Een opkoopprogram van door onderpand gedekte obligaties is al gestart en wordt later uitgebreid met onder meer hypotheekobligaties.

Maandag maakte de ECB bekend in de eerste week van dit program voor 1,7 miljard aan gedekte obligaties te hebben gekocht. Analisten gaan er van uit dat de ECB uiteindelijk tegen de 700 miljard euro zal moeten opkopen, waardoor het balanstotaal oploopt naar zo’n 2.700 miljard euro.

Zelfs dan zal dat proportioneel minder zijn dan het balanstotaal van de Fed. Het balanstotaal van de Amerikaanse centrale bank bedraagt nu bijna 26 procent van het bruto binnenlands product. Voor de ECB zal het balanstotaal, als er daadwerkelijk 700 miljard euro wordt ingekocht, blijven steken op ruim 20 procent.