Dementerenden met thuiszorg vaak onder dwang verpleegd

Ouderenzorg Foto: ANP / Roos Koole

Dementerende ouderen die thuis zorg krijgen worden vaak onder dwang verpleegd. Terwijl vastbinden, bedhekken en het onder dwang wassen en verschonen in verpleeghuizen nauwelijks meer voorkomen, zijn dit praktijken die in de thuiszorg wel regelmatig gebeuren. Dat schrijft Trouw op basis van onderzoek van de Universiteit Maastricht.

Vier op de tien thuiswonende dementerenden geven aan dat ze te maken hebben met een vorm van vrijheidsbeperking. De universiteit ondervroeg 837 thuiswonende dementerenden.

Dwangverpleging

Van de onderzochte dementerenden hebben er 320 te maken met dwang. Van die groep krijgt bijna tachtig procent volgens de universiteit te maken met ‘onvrijwillige zorg’. Dat kan bijvoorbeeld zijn: het stiekem toedienen van medicatie, het opsluiten in huis of het gedwongen moeten douchen. Aan zeven procent worden zelfs fysieke beperkingen opgelegd: tijdens het verzorgen worden deze ouderen bijvoorbeeld vastgebonden aan een tafel of er wordt gebruik gemaakt van hekken om het bed.

Eerste grote onderzoek

Het is het eerste grote onderzoek naar vrijheidsbeperking van ouderen die worden verzorgd in hun eigen woning. Daarom kan niet worden gezegd of er sprake is van een toename.

Volgens de onderzoekers, die hun rapport ‘Behind closed doors‘ noemden, is dit slechts het topje van de ijsberg. Waarschijnlijk hebben veel meer dementerenden last van dwangverpleging, zegt Jan Hamers, onderzoeker en hoogleraar ouderenzorg aan de universiteit van Maastricht.

“We hebben alleen gekeken naar mensen die onder toezicht staan van een zogenoemde casemanager. Dat zijn gespecialiseerde mensen die een team rondom een dementerende aansturen. Dit is in Nederland waarschijnlijk de beste zorg die dementerenden thuis hebben.”

Alleenwonenden meer risico

Ouderen die alleen wonen hebben een grotere kans op dwangverpleging. De familie bepaalt in driekwart van de gevallen tot vrijheidsbeperking, zegt de universiteit. In de thuiszorg zijn nauwelijks regels voor verpleging, schrijven de onderzoekers. Hamers:

“Als een persoon in zijn rolstoel wordt vastgebonden, met tafelbladen wordt klemgezet en dubbelzijdige bedhekken heeft, kun je je afvragen of zo iemand nog wel thuis moet wonen.”

    • Carlijn Vis