Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Ontvoerd, verkracht, uitgehuwelijkt

Ontvoerde Nigeriaanse meisje en getuigen vertellen tegen HRW over de gruweldaden van terreurgroep Boko Haram. „Ik kreeg een mes om de laatste man te doden.”

Moeder Rachel Daniel met foto van haar ontvoerde dochterRose . Rechts zoontjeBukar. De familie komt niet met naam en toenaam in het artikel voor.
Moeder Rachel Daniel met foto van haar ontvoerde dochterRose . Rechts zoontjeBukar. De familie komt niet met naam en toenaam in het artikel voor. Foto Reuters

Ze was 19 jaar toen ze vorig jaar werd ontvoerd door Boko Horam in het noordoosten van Nigeria. Drie maanden lang werd ze vastgehouden in verschillende kampen van de islamitische terreurgroepin de heuvels bij Gwoza. In die tijd moest ze mee naar de frontlinies, om munitie te dragen of hinderlagen te leggen.

Zo moest ze leden van een lokale burgermilitie, die vecht tegen Boko Haram, in de val lokken. Toen de jongens haar volgden, werden ze door de extremisten overmeesterd. „Terug in het kamp bonden ze hun handen en voeten vast en sneden ze bij vier van hen de keel door, onder het uitroepen van ‘Allahu Akbar’. Toen kreeg ik een mes in mijn handen gedrukt, om de laatste man te doden. Ik trilde van afschuw en kon het niet. De vrouw van de kampcommandant nam het mes en doodde hem.”

Het meisje vertelde haar verhaal aan Human Rights Watch (HRW). De mensenrechtenorganisatie publiceerde zondag een rapport over de ontberingen van meisjes en vrouwen die zijn ontvoerd door Boko Haram. HRW sprak met dertig vrijgekomen slachtoffers en zestien getuigen van ontvoeringen. Uit hun verhalen blijkt dat ontvoerde vrouwen worden misbruikt en mishandeld. De geïnterviewden blijven omwille van hun veiligheid anoniem.

Boko Haram heeft sinds het begin van zijn terreurcampagne in 2009 ten minste vijfhonderd vrouwen en meisjes ontvoerd. Aanvankelijk ging het om individuele gevallen, sinds vorig jaar mei om collectieve ontvoeringen. Afgelopen april werden in Chibok 276 schoolmeisjes meegenomen, van wie er nog steeds 219 zijn vermist. Hun ontvoering leidde tot veel internationale ophef. De Nigeriaanse regering kwam wegens haar gebrek aan daadkracht onder grote nationale en internationale druk om de meisjes vrij te krijgen.

Anderhalve week geleden meldde het leger dat er een akkoord was gesloten met Boko Haram over hun vrijlating, maar dit is nog steeds niet gebeurd. Volgens sommige experts was de bemiddelaar in het overleg met de extremisten een oplichter.

Dwangarbeid

Veertien schoolmeisjes die wisten te ontsnappen na hun opzienbarende ontvoering uit Chibok, vertelden dat ze moesten koken, schoonmaken en andere huishoudelijke taken moesten verrichten. Anderen gijzelaars, zoals het 19-jarige meisje, moesten helpen om te vechten.

Christenen zijn vaak doelwit van Boko Haram. Een 23-jarige vrouw beschrijft hoe zij en haar moeder in november 2013 onder dwang werden meegenomen naar een huis in de heuvels bij haar dorp. „De leider zei: ‘vandaag gaan we jullie bekeren tot de islam, dan kun je iemand van ons uitkiezen om mee trouwen en geven we jullie een onderkomen’. Mijn moeder en ik waren al getrouwd, dus we weigerden. Maar toen ze dreigden ons te doden, zei mijn moeder dat we maar moesten instemmen – ik was in verwachting.”

Boko Haram-leider Abubakar Shekau zei dat hij de uit Chibok ontvoerde meisjes als bruiden zou schenken aan zijn strijders, want „ze zijn onze slaven”. Een meisje van 17 vertelde tegen HRW dat ze had geklaagd omdat ze te jong was om te trouwen. Haar commandant wees naar zijn 5-jarige dochter en zei: „Zij is vorig jaar uitgehuwelijkt, en ze wacht slechts tot haar puberteit om het huwelijk te consumeren. Hoe kan het dan dat jij op jouw leeftijd te jong bent?.”

Een gedwongen huwelijk wordt vaak gevolgd door verkrachting. Een vrouw die vorig jaar vast zat in een kamp van Boko Haram bij Gwoza: „Ik wendde voor dat ik ziek was, ik wilde niet instemmen met het voorstel van de commandant om te trouwen met een andere strijder. Toen de strijder die de bruidsschat had betaald, zich aan mij opdrong, blokkeerde de vrouw van de commandant de kelder en keek toe hoe de man mij verkrachtte.”

Er zijn dus ook vrouwen in de gelederen van Boko Haram. Hoeveel is onbekend. Volgens een andere organisatie, Watchlist on Children en Armed Conflict, zet Boko Haram ook kindsoldaten in. Overigens geldt dit ook voor het leger. Veel slachtoffers kampen met posttraumatische stoornis of andere psychische problemen. Maar goede opvang is er niet, stelt HRW.