Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Geopolitiek

Britten tegen migratie? Niet op Mallorca

D e man aan het tafeltje naast me moppert hardop: „Buitenlanders”. Net is een groep Duitsers langsgekomen, maar hij lijkt vooral bijval te willen geven aan wat hij leest in de Britse tabloid The Sun.

Met grote letters meldt de krant dat voor David Cameron migratie de kern van zijn onderhandelingen met de Europese Unie is. En als de premier niet de garantie krijgt dat het aantal Europeanen dat naar het Verenigd Koninkrijk komt beperkt kan worden, zal hij campagne voeren voor een Brexit, een Britse terugtrekking uit de EU.

De ironie wil dat ik het tafereel gadesla op het Spaanse Mallorca. In een strandcafé genaamd Tom Brown’s, dat adverteert met zijn ‘eigengemaakt Brits eten’. De Browns – voormalig ballroomdansers uit Manchester, vermeldt de menukaart – bleven net als vele Britten plakken in de Spaanse zon. Nu runnen ze een café waar, als ik in het Spaans bestel, de ober me vertelt dat hij geen Spaans spreekt. Het menu is in het Engels, het eten is Engels, de klanten zijn Engels, de televisie toont Engels voetbal via een Britse satellietzender.

E en deur verder melden de buren dat hun thee met PG Tips wordt gezet, het merk dat voor Engelsen hetzelfde thuisgevoel oproept als Pickwick voor een Nederlander, en met melk wordt geserveerd. Daarnaast worden Yorkshire Puddings en baked beans on toast verkocht, en een full English breakfast voor 4,95 euro. Bierprijzen zijn per pint, niet per liter. Een andere strandtent adverteert met live-uitzendingen van ManCity, en Xfactor. Er is een Prince Williampub, de Viceroy of India (burgers en pizza), de Benny Hill-club. En voor de Schotten is er de Balmoral Bar. Als je een karikatuur van de zonverbrande, bierdrinkende, zijn talen niet sprekende Brit wil maken, is dit de juiste plek.

In het Verenigd Koninkrijk zou zoveel buitenlands vertoon voor grote ophef zorgen. Minister van Defensie Michael Fallon zei zondag nog tegen de BBC dat Britse steden „worden overstroomd” door Europese migranten en Britse burgers „onder vuur” liggen. Dat werd enkele uren later door Downing Street afgezwakt met „onder druk” en Fallon zei gisteren dat hij zich niet zo had moeten uitlaten, maar het geeft de stemming goed weer.

In Spanje haalt men de schouders op over het Britse equivalent. Al sinds de eerste pakketreis in 1954 naar de Costa Brava wordt het land overspoeld door Britse toeristen. Vorig jaar kwamen er alleen al op Mallorca 2,2 miljoen Britten, een kwart van het totaal aantal vakantiegangers. Hoeveel Britten er op het eiland blijven hangen, is onduidelijk. Officieel zijn er van de 1,1 miljoen inwoners van de Balearen (de eilanden Mallorca, Menorca, Ibiza, Formentera) bijna 24.000 Brits. In totaal wonen er volgens het Spaanse bureau voor de statistiek 385.179 Britten in heel Spanje – dus inclusief het vasteland. De Britse ambassade in Madrid denkt echter dat het er eerder 800.000 zijn, inclusief overwinteraars.

E n van hen is 63 procent niet werkend, noch werkzoekend: pensionado’s. Maar terwijl de Spanjaarden die zich in het Verenigd Koninkrijk vestigen – met Italianen en Portugezen een snel groeiende groep – een armada worden genoemd, vertelt mijn collega in Madrid dat de Britse expats vooral worden gezien als melkkoe. Ze zitten misschien louter in een Engels café op een Spaans strand, maar ze geven wel geld uit.

Wat zou er met hen gebeuren als de Britten daadwerkelijk uit de EU stappen? Terug naar de Britse kou, naar een land waar een full English het dubbele kost?