Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Autobelastingen zijn nodeloos ingewikkeld – en dat blijft zo

Nog maar vijf maanden geleden kwam de Algemene Rekenkamer met de onthulling dat schone auto’s weliswaar milieuwinst opleveren, maar de schatkist onevenredig veel geld kosten in de vorm van gederfde belastinginkomsten. Duizend euro per ton vermeden CO2-uitstoot. Oftewel zo’n 6 miljard euro in de periode 2007-2013, als gevolg van de keuze om de aanschaf en het gebruik van schone auto’s via een ingewikkeld en kwestieus fiscaal systeem te stimuleren. Dat geld had beter besteed kunnen worden, bijvoorbeeld om met andere energiemaatregelen tot een grotere en noodzakelijke reductie van de emissie van koolstofdioxide te komen.

Staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD ) stuurde vorige week een plan naar de Tweede Kamer waarin hij aankondigde dat in 2016 de autobelastingen opnieuw worden gewijzigd. Twee redenen had hij daarvoor: enkele maatregelen lopen per 1 januari van dat jaar af en in het Energieakkoord is een verdere stimulering van het gebruik van (semi-)elektrische auto’s afgesproken. Hij gebruikte ook een argument dat altijd opgaat als de fiscus wordt ingezet om menselijk gedrag te beïnvloeden: als het ‘succes’ te groot wordt, kost dat het Rijk te veel geld. Dus moeten er enkele tarieven omhoog. Zoals de fiscale bijtelling die voor gebruikers van (nieuwe) lease-auto’s geldt, en die de laatste jaren voor diverse categorieën is verlaagd.

Het plan van de dit jaar aangetreden staatssecretaris zal het vermoedelijk niet halen. Het stuit op verzet van zijn partijgenoten in de Tweede Kamer, de fractie van de VVD. Bovendien toont Wiebes zich allerminst een enthousiast verdediger van zijn eigen voorstel; meer een uitvoerder die aan eerder gemaakte afspraken vastzit.

De VVD zal met een alternatief voorstel komen, waarin elektrische en hybride auto’s wat meer belast worden dan in het plan van de bewindsman. En andere auto’s minder. Of het VVD-plan op een parlementaire meerderheid kan rekenen, moet worden afgewacht. Politiek gesproken ziet coalitiepartner PvdA wellicht kans om om wisselgeld te vragen. Over veel geld gaat het niet: 40 miljoen.

2016 is in de visie van Wiebes een tussenjaar. Het hele belastingsysteem moet worden vereenvoudigd, is een brede wens in politiek Den Haag. Alleen over die wens bestaat overeenstemming, over de invulling ervan niet. De Tweede Kamer wilde met de vereenvoudiging van de autobelastingen niet vooruitlopen op de herziening van het totale stelsel. Wiebes heeft daarom een deel van zijn voornemens moeten uitstellen, zijn ‘Autobrief 2.0’ komt er dit jaar niet. Dat is jammer. Nu blijft, ook in het aanstaande alternatief van de VVD, een systeem in stand dat fiscaal nodeloos ingewikkeld is, terwijl het milieu met andere maatregelen beter te dienen is.