Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Van Haagse ambassade naar buitenlandpost Jakarta

Indonesische minister van Buitenlandse Zaken

Als ambassadeur droeg Marsudi bij aan betere relaties met Nederland.

Dat Retno Marsudi direct is en weinig hecht aan protocol ondervond deze correspondent in december 2012 toen hij zijn journalistenvisum bij de Indonesische ambassade in Den Haag ging ophalen. Middenin een verhuizing wilde hij, in slonzige spijkerbroek en T-shirt, even het papiertje ophalen, maar bevond zich snel in de gigantische werkkamer van ambassadeur Retno. Het was rustig met de Kerst en mevrouw de ambassadeur wilde weten wie over haar land ging schrijven voor de krant.

Over het verleden wilde ze het niet hebben, vertelde zij ze bij een kopje Javaanse groene thee. Ze vond het jammer dat Adriaan van Dis in zijn documentairereeks nauwelijks de moderne kanten van het land liet zien. Over het economisch potentieel van het Zuidoost-Aziatische land praatte ze geanimeerd. Indonesië ging een mooie economische toekomst tegemoet, zei ze toen.

Die boodschap mag ze vanaf vandaag op het hoogste niveau uitdragen. De 52-jarige Retno Lestari Priansari Marsudi werd gisteren door de kersverse president Joko Widodo benoemd als minister van Buitenlandse Zaken. Ze is de eerste vrouw die deze post bekleedt.

Als ambassadeur in Nederland ontving Retno lof. Toen ze in 2012 aantrad, waren de verhoudingen gebrouilleerd. Toenmalig president Susilo Bambang Yudhoyono blies twee jaar eerder een staatsbezoek aan Nederland af omdat hij bang was voor de rechter te worden gedaagd over mensenrechtenschendingen door de Molukse regering in ballingschap.

Retno, getrouwd met een bekende Indonesische architect, was het eerste aanspreekpunt voor Nederlandse diplomaten om de relatie te herstellen. Naar verluidt was het de Indonesische ambassadeur die de slogan relationship 2.0 bedacht om de nieuwe betrekkingen, vooral gericht op handel, tussen Nederland en Indonesië te karakteriseren. Het is een clichématige term, maar wel een waarmee diplomaten en politici van beide landen uit de voeten kunnen. Uit het incidentloze bezoek van premier Rutte vorig jaar blijkt dat de verhoudingen zijn genormaliseerd.

Als eerste vrouwelijke minister van Buitenlandse Zaken werd Retno het progressieve gezicht van de regering van president Joko Widido, samen met Anies Baswedan, een ex-studentenactivist en academicus die minister van Onderwijs wordt. Die twee benoemingen konden niet verbergen dat Joko zijn belofte brak niet aan politieke gunsten te doen. De aanstelling als cultuurminister van Puan Maharani, de dochter van oud-president Megawati Soekarnoputri, stuitte op kritiek. Wel reageerde progressief Indonesie tevreden dat oud-legerleider Wiranto, verdacht van mensenrechtenschendingen, geen minister werd.

Verwacht wordt dat carrièrediplomaat Retno meer invloed zal hebben dan haar voorganger Marty Natalegawa, aangezien president Joko geen buitenlandse ervaring heeft. President Joko wil van Indonesië (lid van de G20, de groep van ’s werelds belangrijkste economieën) een maritieme macht maken. Dat levert mogelijk conflicten met China op, dat zich grote delen van de Zuid-Chinese Zee toe-eigent en regelmatig patrouilles in Indonesische wateren uitvoert.