IT-nerd wordt schrijver (en hij is nog goed ook)

De Australische IT-consultant Graeme Simsion debuteerde met Het Rosie Project (lievelingsboek van Bill Gates), een succesvolle romantische komedie over een hoogleraar met Asperger. Nu is er een vervolg: Het Rosie Effect.

Coverbeeld van de Engelstalige editie van The Rosie Effect.
Coverbeeld van de Engelstalige editie van The Rosie Effect.

Ineens was daar, begin 2013, de Australische schrijver Graeme Simsion. Een voormalige IT-consultant met alleen wat boeken over data modelleren op zijn naam. Maar nu had hij een debuutroman geschreven over een autistische geneticahoogleraar, Don Tillman, die met een lijst voorwaarden in de hand de liefde van zijn leven zoekt. Een aandoenlijk boek over een volwassen man met het syndroom van Asperger, maar ook heel grappig, soms tegen slapstick aan. The Rosie Project werd een succes. Het kwam in veertig landen uit, er werden ruim anderhalf miljoen exemplaren verkocht (50.000 in Nederland), aan een film wordt gewerkt.

En nu is er ineens, al even verrassend, The Rosie Effect, een vervolg dat erg lijkt op zijn voorganger maar minder overrompelend is nu de hoofdpersonen bekend zijn. Rosie is zwanger van Don (ja, ze trouwden!) en nu is het probleem: denkt Rosie dat Don het naderende vaderschap aankan, of loopt ze bij hem weg?

Simsion was zelf ook verbaasd dat hij een tweede deel had geschreven, zei hij toen hij onlangs in Amsterdam was om het boek te promoten. „Ik was niet van plan een vervolg te schrijven. Ik had al een ander boek in de steigers staan. Maar toen vierde een van de mensen in mijn schrijversgroep dat ze zwanger was, en dacht ik: wacht even, dat is óók een uitdaging waaraan ik Don Tillman kan blootstellen. Dan krijg je een verhaal met dezelfde structuur als een romantische komedie, maar dan over relatieproblemen. Ik wilde sowieso nog een paar romantische komedies schrijven, want ik had de techniek geleerd.”

Simsion is niet erg romantisch over het schrijverschap. Hij vindt het gewoon een vak, wel „een creatief vak”, maar dat vindt hij data modelleren ook. Een paar jaar geleden ging hij zijn consultancywerk op dat gebied parttime doen om ernaast een opleiding screenwriting te kunnen volgen, filmscenario’s schrijven. En uiteindelijk werd het scenario waaraan hij werkte dus een roman. „Bij het eerste boek voelde ik me een student, bij het tweede een schrijver”, zegt hij zelfverzekerd. „Met mijn eerste boek maakte ik heel veel fouten. Dan schreef ik bijvoorbeeld samenvattingen van wat er in het verhaal gebeurd was. Je leert dat het beter is om een verhaal in real time te vertellen, terwijl het gebeurt.”

Schetst u de hele plot vooraf?

„Ja. Ik ben een planner. Dat komt door mijn technische achtergrond. Je kunt ook geen computerprogramma schrijven door gewoon bovenaan te beginnen met schrijven. Ik maak een verdeling in scènes. Daar zit ik vervolgens niet aan vast, maar die gidst me wel. Zelfs als ik een ontzettende kater heb, weet ik wat er in de volgende scène moet gebeuren.”

Dat boek dat u al in de steigers had staan, waar ging dat over?

„Dat is een verhaal over twee mensen die in verschillende landen wonen, een van hen is getrouwd, het is allemaal te moeilijk... En dan ontmoeten ze elkaar ruim twintig jaar later weer op internet. Ze hebben altijd geloofd dat de ander hun soul mate is. Dat wordt mijn volgende boek. The Candle, over een affaire die weer opvlamt.

„En ik ben aan nog een boek bezig, samen met mijn vrouw, om de beurt een hoofdstuk. Over een man en een vrouw op leeftijd die elkaar ontmoeten vlak voordat ze de camino gaan lopen, de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Mijn vrouw en ik hebben dat ook gedaan, dus we kennen de setting goed. Dat gaat Walk to the Stars heten. Compostela betekent sterrenveld, vandaar.”

Uw vrouw schreef al voordat u ging schrijven?

„Ja, ze schreef begin jaren negentig al verhalen, maar het lukte haar niet om een uitgever te vinden. Vijf, zes jaar geleden begon ze erotische fictie voor vrouwen te schrijven, onder het pseudoniem Simone Sinna. Daar vond ze een gespecialiseerde Amerikaanse uitgever voor. Ze verkoopt aardig, niet dat ze er rijk van zal worden, maar het voordeel is dat ze haar schrijfvaardigheid verbeterd heeft. Nu heeft ze een contract voor haar eerste gewone roman, die begin volgend jaar moet uitkomen onder haar eigen naam, Anne Buist. Een psychologische thriller.”

Is het niet vreemd voor haar dat u zo’n succes heeft op een gebied waar zij eerder actief was?

„Vreemd is beleefd geformuleerd. Ze had uiteraard gemengde gevoelens. Ik denk dat ze het geaccepteerd heeft omdat ik er hard voor gewerkt heb. Ik heb vijf jaar gestudeerd. Die keuze heeft zij destijds niet gemaakt, zij besloot zich eerst op haar werk als psychiater te richten. En verder is het financieel heel voordelig voor ons.”

Bill Gates schreef een aanbeveling voor uw boek. Was u daarvan onder de indruk?

„Eerder blij dan onder de indruk. Ik wil niet bot zijn, maar als Bill Gates had gezegd dat ik een briljante bijdrage had geleverd aan de computerbranche, dan zou ik onder de indruk zijn geweest. Ik ben wel heel blij met de invloed die Gates heeft – daar ben ik heel pragmatisch in. Zijn aanbeveling brengt het boek onder de aandacht van mannen, professionals, managers. Mensen aan wie je moeilijk fictie verkoopt en al zeker geen liefdesverhalen. Mijn boeken worden in de Verenigde Staten gemarket als ‘romance’, met een groot hart op de omslag. Ook mijn vrouw zou zo’n boek nooit kopen, die zou denken dat het voor minder intelligente vrouwen was.

„En de tijd die Bill Gates aan me besteedt is vleiend. Ik heb hem in Seattle ontmoet; hij had me uitgenodigd. Dan heeft hij slechts 30, 45 minuten. Maar in feite had ik daarvoor al acht uur van zijn tijd in beslag genomen toen hij zich in bed opkrulde met mijn boek. En hij gaat nog eens tien uur besteden aan The Rosie Effect.”

Don Tillman is geïnspireerd op een vriend van u, las ik. Maar zit er ook iets van uzelf in Don Tillman?

„O, ja! Ze zeggen dat een personage voor een derde iemand is die je kent, een derde jezelf en een derde verzonnen. Don drinkt veel, ik ook, dus dat komt van mij. En de liefde voor eten ook. En je hoeft geen asperger te hebben om te weten hoe het is om sociaal onhandig te zijn. Op school kon ik nooit goed een bal vangen en ik ben later gepromoveerd op informatiesystemen. Maar ik ben niet gehandicapt doordat ik een beetje een nerd ben.”

Van Don is het duidelijk, maar hoe nerdy is Rosie?

„Wat een goede vraag! Oorspronkelijk zat er een passage in The Rosie Effect waarin Don zich onverwacht sociaal gedraagt. Dan vraagt een van Rosies medestudenten aan hem: gaat het wel goed met Rosie, we vragen ons af of ze niet een beetje aspergerig is? Op advies van mijn redacteur heb ik dat afgezwakt.

„Een expert op het gebied van het syndroom van Asperger, Tony Attwood, heeft me verteld dat er grofweg twee soorten vrouwen zijn die met mannen met asperger trouwen. De ene is het zorgzame type, die haar man wil helpen. Die relaties komen volgens Attwood vaak in de problemen, want die mannen veranderen niet terwijl die vrouwen dat wel hadden gehoopt. Het andere type zijn vrouwen die óók asperger hebben. Die hebben vergelijkbare behoeften aan intimiteit en intellectuele gesprekken. Zulke stellen kunnen ook wel in de problemen komen, bijvoorbeeld als beiden te rigide zijn om van standpunt te veranderen, maar gemiddeld doen ze het beter. Welk type Rosie is, was me snel duidelijk: Rosie is nummer twee.”

Je ziet zelden dat er twee boeken worden geschreven met dezelfde hoofdpersonen, en dan niet meer. U gaat vast nog een derde schrijven.

„Maar nu nog niet. Ik heb wel een derde boek in gedachten. Laten we wachten tot hun kind vijf tot zeven jaar oud is en tekenen van asperger gaat vertonen. Willen ze dat dan aanmoedigen of behandelen? Als het kind op Don gaat lijken, wil Rosie het misschien helpen om normaler te worden. Don zal dan zeggen: je houdt toch ook van mij zoals ik ben? Maar ik denk dat dat boek nog vijf of zeven jaar weg is.”

U bent van plan om vijf tot zeven jaar met het kind van Don en Rosie in uw hoofd te leven?

„Ja. Op de achtergrond, heel rustig.”

Graeme Simsion: Het Rosie Effect. Vert. Linda Broeder. Luitingh-Sijthoff, 432 blz. € 18,95