Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Die moegestreden kleine kroeg geeft het roken nu echt op

Ineens was het verboden: roken in kleine cafés. In Breda heerst gelatenheid, maar in Etten-Leur gaat de strijd door.

Café De Klomp in Etten-Leur geeft het roken niet op.
Café De Klomp in Etten-Leur geeft het roken niet op. Foto’s Robin Utrecht

Voor de deur van Le Petit, het kleinste café van Breda, rookt stamgast Dick een sigaret. Een paar dagen geleden rookte hij nog aan de bar, maar „omdat Van Rijn het heeft gezegd” gaat hij nu maar naar buiten.

Van Rijn is niet de uitbater van het café, maar de PvdA-staatssecretaris van Volksgezondheid die dinsdag bekendmaakte dat het algehele rookverbod per direct van kracht werd. Dus ook voor de kleine cafés zonder personeel, waarvoor sinds 2010 een uitzondering gold.

Dick rookt buiten om alvast te wennen, want van café-eigenaar Ton van Beugen (51) mocht hij dit weekend nog gewoon binnen roken, net zoals de andere gasten in Le Petit dat deden. Van Beugen: „Dit verbod kwam zo plotseling, als een klap met een mokerhamer. Ik ben er nog steeds een beetje confuus van, dus ik tolereer het roken nu nog maar even.”

Het rookverbod zou eigenlijk vanaf 1 januari 2015 voor alle cafés gelden. Maar Van Rijn verwijst nu naar een recente uitspraak van de Hoge Raad, waarin werd gesteld dat de uitzondering in strijd is met een verdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Van Beugen, al 35 jaar werkzaam in de horeca, heeft er sindsdien slapeloze nachten van. De plannen om zijn luifel te verbouwen en terrasverwarmers te installeren liggen er, maar dat duurt nog een paar weken. En zelfs dan is de vraag of Le Petit kan overleven. „Zeker 75 procent van mijn klanten rookt. Blijven ze straks komen? En blijft de sfeer van het bruine café hetzelfde als iedereen de hele tijd naar buiten loopt?”

Voorlopig kan Van Beugen het zich nog permitteren om de asbakken te laten staan. Als inspecteurs van toezichthouder NVWA een overtreding constateren volgt eerst een waarschuwing, pas daarna komen de boetes.

Ger Couvreur, de kastelein van café ’t Tapperijke, heeft die ruimte niet. Hij kreeg deze zomer eerst 600 euro boete, en een paar weken later het dubbele. In zijn kroeg in het centrum werd volop gerookt, terwijl er volgens de inspecteurs ook personeel aan het werk was. Couvreur: „Ik ben 70 jaar en een vriend hielp even met het opruimen van flessen. Maar dat was voor de NVWA bewijs dat ik personeel in dienst had.”

Couvreur krabde vorige maand de ‘Hier wordt gerookt’-sticker van het raam. Pijnlijk, want hij voerde jarenlang strijd tegen het verbod. Een paar jaar geleden nam hij nog een protestlied tegen toenmalig minister Klink op. Een lied op de melodie van Laat me van Ramses Shaffy, dat hij zong op het Malieveld tijdens een demonstratie. Maar nu is hij moegestreden, zegt hij, terwijl hij samen met zijn gasten buiten staat te roken. „Het is natuurlijk te gek voor woorden, dat volwassen mensen niet zelf mogen beslissen. Maar ik heb me er bij neergelegd.”

En zijn omzet? Die is er eerlijk gezegd niet op achteruitgegaan. Zijn café geniet enige bekendheid, ook onder jongeren. Gasten lopen de hele avond in en uit. Wat ook helpt: bij de concurrentie op de Grote Markt wordt ook niet gerookt.

Toch is Jac van Dongen, eigenaar van café De Klomp in Etten-Leur, ervan overtuigd dat hij failliet zal gaan als hij het rookverbod in acht houdt. Daarom stond zijn drukbezochte muziekcafé afgelopen zaterdag, zoals iedere avond, weer blauw van de rook.

Bij Van Dongen „sprongen de stoppen” toen hij te horen kreeg van deze „verrassingsaanval” van Van Rijn, vertelt hij in zijn woonkamer boven het café. Hij is nog steeds woedend.

En hoewel hij zelf niet rookt, wil hij zijn gasten niet naar buiten sturen. Boetes zal hij niet betalen, zegt hij, hij zal het op een rechtszaak laten aankomen. „De Klomp blijft doorroken, en ik ga echt heel ver hoor. Je moet een knap man zijn als je mij achter de tap vandaan weet te slepen.”