Dit is een artikel uit het NRC-archief

Cultuur

Damien Rice is terug - en hoe: ‘adembenemend’ nieuw album

Damien Rice
Damien Rice Foto Warner

Het zat hem de afgelopen jaren niet mee, maar hij is terug. En hoe. Het nieuwe album van de Ierse singer-songwriter Damien Rice heet My Favourite Faded Fantasy, en is volgens de muziekredactie van NRC “adembenemend”. Vanavond treedt Rice op in een uitverkocht Carré.

Hoe groter de kunstenaar, hoe groter de worsteling voordat hij weer tot zijn kunst komt? Voor Damien Rice was het noodzakelijk de afgelopen jaren afstand te nemen van muziek, zodat hij weer muziek kon maken. In een drie pagina’s tellend relaas, opgetekend door platenmaatschappij Warner, vertelt Rice dat hij diep in de put zat:

“Ik had de grootste zalen die ik ooit kon bespelen bespeeld. Het geld kwam binnen rollen en alles was ‘perfect’, geweldig. Op dat moment stortte alles min of meer in elkaar. Ik werd diep ongelukkig, en kwam in een neerwaartse spiraal terecht, tot ik op een punt kwam waarop ik dacht dat ik alles had wat ik wilde, maar ik nog steeds niet gelukkig was. Dat voelde ontzettend ontmoedigend. En dus stortte ik in.”

Hij vond zijn genezing in de Amerikaanse producer Rick Rubin (die onder meer met de Beastie Boys, Jay-Z, Metallica en Lana Del Rey samenwerkte), die Rice simpele opdrachten tijdens het opnameproces gaf. Was hij niet tevreden met bepaalde songteksten? Dan moest Rice ze onder de loep nemen. Simpel, maar het werkte, want door hem niets op te leggen begon Rice zijn zelf opgelegde bergen te overwinnen.

Volgens producer Rubin was Rice “verscheurd”, schrijft de Londense Evening Standard:

“[Rice] wilde deels vrij zijn om zichzelf te kunnen uitdrukken en deels leek het erop alsof hij dat proces wilde stoppen.”

Bekijk de videoclip van ‘I Don’t Want To Change You’, de eerste single van My Favourite Faded Fantasy:

In een interview met The Guardian omschreef Rice vorige week zijn methode om boven water te komen als “diepzee duiken in zijn hersenen”. En het gaat zelfs zo goed met hem dat hij hint naar een nieuw album dat hij volgend jaar wil maken.

‘Hartverscheurend eerlijk, persoonlijker dan ooit’

En inderdaad: wie worstelt, komt boven. NRC-muziekrecensent Jan Vollaard geeft het nieuwe album van Rice het maximale aantal ballen: vijf. Want My Favourite Faded Fantasy is “adembenemend”, schrijft Vollaard (€) vandaag in NRC Handelsblad:

“Alleen Damien Rice kan het tot voor kort alleen in kerstliedjes voorkomende ‘manger’ (kribbe, voerbak) rijmen op ‘danger’ en het laten klinken als de meest aangrijpende combinatie die ooit in een popsong werd gebruikt. Als in zijn eerdere werk beginnen de meeste songs klein, met een eenzame akoestische gitaar of piano, om met een subtiele spanningsboog uit te monden in een crescendo van orkestklanken of intens samenspel [...]. Hartverscheurend eerlijk zet Rice vraagtekens bij zijn ervaringen in leven en liefde. “Am I the greatest bastard that you met?” vraagt hij zich af, in een schrijnend folkliedje waarin zijn spijt over een voorbije relatie tastbaar is. [...] Damien Rice klinkt intenser, persoonlijker en verheffender dan ooit. Dit is muziek van een groot artiest die moet zingen om te overleven.”

Lees de volledige recensie (€) van Damien Rice - My Favourite Faded Fantasy in NRC Handelsblad

Wat zeggen andere media over Rices nieuwe album?

Vijf sterren krijgt Rice van De Telegraaf:

“In acht avontuurlijke, hartstochtelijk uit de hand lopende nummers laat Rice andermaal geen luisteraar onberoerd. Of hij nu lijdt of hoopt, van zich af duwt of omarmt: hij neemt je mee. En dan ben je betoverd…”

Voor de Londense krant Evening Standard is My Favourite Faded Fantasy al één van de albums van het jaar:

“Na acht jaar weg te zijn geweest, klinkt Rice onbezwaard door verwachtingen, vrij om te beste muziek te maken die hij kan. Hij is op grootse wijze daarin geslaagd, en het is wonderbaarlijk dat hij terug is.”

Acht jaar, acht nummers

Zijn goed ontvangen debuut O kwam in 2002 uit, de opvolger 9 pas vier jaar later, in 2006. Strijd heeft altijd al door de aderen van de Ierse zanger gestroomd. Over zijn tweede album, waarop hij nog met duetpartner Lisa Hannigan zong voordat het duo in 2007 creatief de banden verbrak, zei hij in 2009 tegenover Hot Press dat hij het betreurde het album uit te brengen en “minstens de helft van de nummers eraf had gehaald” als hij het album opnieuw had kunnen uitbrengen. Wat betreft Hannigan zei hij: “Ik zou al het muzikale succes en de hele ervaring weggeven om Lisa nog in mijn leven te kunnen hebben.”

Daarna bleef het stil. In de tijd die verstreek, pakte Rice zijn koffers en begon te reizen. Uiteindelijk belandde hij in IJsland, waar hij My Favourite Faded Fantasy opnam. Acht jaar verstreek; evenveel nummers op zijn nieuwe plaat als jaren die er tussen zijn vorige album zaten.

Begin september liet Rice weten weer nieuw materiaal uit te brengen. Dat deed hij met dit clipje, waarin het klinkt alsof Rice ons een thuis opgenomen tokkelwerkje laat horen, dat ineens overgaat in een vol aangezette orkestuitvoering:

Het hele nummer klinkt zo:

Begin oktober speelde Rice nog een nieuw nummer, ‘The Greatest Bastard’, bij het BBC-muziekprogramma van Jools Holland:

En ineens was Rice daar weer, op Best Kept Secret

Vorig jaar wist het Best Kept Secret-festival voor de eerste editie Rice te strikken. Sinds zijn optreden op Lowlands in 2007 was Rice niet meer in Nederland geweest. Hij speelde in Beekse Bergen publiekslievelingen als ‘The Blower’s Daughter’…:

…en natuurlijk ’9 Crimes’:

VPRO’s muzieksite 3voor12 schreef toen over dat optreden dat Rice er “in blakende vorm” stond:

“Hier staat een zanger die precies weet hoe je meerwaarde moet geven aan een solo-optreden. Met dynamiek, humor, vocale zeggingskracht, setopbouw; alles klopt.”

NRC-muziekrecensent Amanda Kuyper schreef vorig jaar over het BKS-optreden:

“Als troubadour uit een andere tijd gaf Rice een buitengewoon intens optreden. Deze solo als slotact op het hoofdpodium was spannend; zou het genoeg zijn om duizenden mensen op het strand in de regen vast te houden en te bedwelmen? Daar slaagde Rice in al zijn kwetsbaarheid weergaloos in: een tot tranen roerende, verlichtende performance.”

Voorproefje voor vanavond

Vanavond treedt Rice op in een uitverkocht Carré in Amsterdam. Gisteren trad hij op in het Belgische Koninklijk Circus, en het was volgens de Belgische krant De Morgenbloedstollend“, al was het maar omdat hij driekwart van het optreden in het halfdonker speelde:

“Bisnummer ‘Cannonball’ werd zelfs helemaal in het donker gespeeld. En zonder microfoon. Het resultaat? Een breekbare, bloedstollende versie die voorgoed in het geheugen gebrand staat. Maar dat gold eigenlijk voor de hele show.[...] wat Rice écht bijzonder maakt is dat hij live schijnbaar moeiteloos de frustraties - de onmacht ook - kan oproepen die hem er destijds toe noopten om die songs op papier te zetten. Dat maakte van het concert opnieuw een buitengewone ervaring die je ook na afloop maar moeilijk van je af kon schudden.”

My Favourite Faded Fantasy komt aanstaande vrijdag (31/10) uit bij Warner. Vanavond (27/10) treedt Damien Rice op in Koninklijk Theater Carré, Amsterdam. Lees morgen op nrc.nl/muziek meer over dat optreden.