Identiteitsfraudeur verschuilt zich achter ‘kunstproject’

Het is heel moeilijk, zo niet ondoenlijk een sluitende definitie te geven van wat kunst is, maar daar staat tegenover dat je vaak in één oogopslag kan zien wat geen kunst is. Vorige week citeerde ik in mijn gastcolumn ene Nizar Mourabit, een ‘politicoloog, beeldend kunstenaar en columnist’ van Marokkaanse afkomst, die als Nederlander gezien wilde worden. Nu blijkt deze Mourabit een verzonnen personage, die onder dit pseudoniem een aantal opiniestukken publiceerde op websites en in Nederlandse dagbladen. Gefopt, Nizar Mourabit is geen man met een Marokkaanse achtergrond, maar een blanke Nederlandse man met een vrijgemaakt gereformeerd verleden; hij staat ook wel bekend onder de naam E.B., wonende te Z. Hierin ben ik streng: ook kruimelcrimineeltjes die zich bedienen van identiteitsfraude hebben recht op anonimiteit. Vooral als zo’n fraudeur obsessief om aandacht jengelt.

Deze E.B. verzon de vervalsing als onderdeel van zijn ‘kunstproject’, want de man noemt zich een ‘leugenkunstenaar’. Met dit vervaarlijke experiment heeft hij aangetoond dat: a. onbekende Nederlands-Marokkaanse publicisten, mits redelijk formulerend zomaar een plekje wordt gegund op de landelijke opiniepagina’s. (Het beruchte institutionele racisme heerst kennelijk niet allerwegen); b. dat Marokkanen worden voorgetrokken op de opiniepagina’s. Ik citeer E.B: „Het bleek een stuk gemakkelijker om gepubliceerd te worden als Marokkaan dan als mijzelf.” Geert Wilders had het zelf kunnen bedenken; c. dat het beveiligingsnetwerk rond de Nederlandse opinievorming, anders dan in Noord-Korea, niet waterdicht is. Wij noemen dit fenomeen ook wel een ‘open society’, desnoods met een verwijzing naar Karl Popper. Samenvattend: een project vol open deuren.

Je hebt goeie grappen, flauwe grappen en grappen die als een boemerang terugslaan op de grappenmaker. Dit ‘kunstproject’ is er een van de laatste categorie. Aangetoond is toch vooral hoezeer deze E.B. te Z. verlegen zit om aandacht. Een junkie, de man, die het op eigen kracht niet redt. Sneu. Dan laat ik genadiglijk zijn ‘kunstopvatting’ er nog buiten. ‘Debat uitlokken, dat is mijn kunst’, zegt de leugenkunstenaar. „’Alle Kretenzers liegen’ zegt de Kretenzer,” vrij naar Epimendides (600 voor Chr.) Wie met een bomgordel om het Binnenhof betreedt, wordt geheid aangehouden en gearresteerd. Maar als een zelfbenoemd kunstenaar zoiets doet, is het een ‘experiment’, en moet het publiek zich ernstig ‘bewust worden’ van een en ander. Van wat, waarom? Daar moet je nooit naar vragen. Als je het echt niet meer weet, en geen antwoord of argument kan bedenken, kun je je altijd nog verschuilen achter de kunst. Dat heeft E.B. wonende te Z. dus echt bereikt: Kunst is kul – dat u het maar weet.

, columnist