Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Wetenschap

In Nederland denken mensen bij bètawetenschapper aan een man

„Dramatisch”: in Nederland heerst gelijkheid tussen de seksen, maar ook stereotiepe ideeën over bètawetenschap.

In landen waar vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de bètawetenschappen, associëren mensen die wetenschappen meer met mannen dan met vrouwen. Ook als mannen en vrouwen in zo’n land verder als gelijkwaardig worden beschouwd, denken de meeste mensen dan bij een bètawetenschapper aan een man. Een „bijzonder dramatisch” voorbeeld van zo’n land is Nederland.

Dat schrijven Amerikaanse psychologen op basis van hun onderzoek onder ruim 350.000 proefpersonen uit 66 landen, in Journal of Educational Psychology (20 oktober online). Nederland scoort hoog op seksegelijkheid: meisjes zijn bijvoorbeeld als baby even gewenst als jongens en hebben daarna evenveel recht op goed onderwijs. Maar in de bètavakken kent Nederland veel meer mannelijke studenten en docenten dan vrouwelijke, Daardoor, beargumenteren de onderzoekers, houden Nederlanders vast aan hun stereotiepe idee dat dé bètawetenschapper een man is. En dat kan het moeilijk maken voor meisjes om die richting op te gaan.

De proefpersonen (onder wie circa 3.000 Nederlanders) vulden tussen 2000 en 2008 vragenlijsten in op een website en deden daar ook een testje om te meten in hoeverre ze bèta- en alfawetenschap onbewust met mannen en vrouwen associëren. Gemiddeld associeerden mensen bètawetenschappen meer met mannen. De verschillen tussen landen hingen samen met het aantal relatieve aantal mannen en vrouwen in de bètahoek.

Een causaal verband hebben de onderzoekers niet aangetoond, maar dat is ook vrijwel niet te doen, schrijven ze – je kunt mensen niet willekeurig aan landen of sociale klimaten toewijzen. En uit eerder onderzoek bleek dat meisjes minder stereotiep over bètawetenschap denken als ze veel succesvolle bètavrouwen kennen, in het echt en in de media. Een enkeling is niet genoeg, die is zo weg te stereotyperen: o ja, dat is die ene bètavrouw.