Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Media

Hij is interessanter dan kaaskop met meninkje

Arjen van Veelen bekijkt elke vrijdag waar we ons deze week over opwonden op sociale media. Wat zegt dat over Nederland? Vandaag: het Marokkanentypetje.

Ik had nog nooit van Nizar Mourabit gehoord, tot ik hoorde dat hij niet bestond. Mourabit, een Marokkaanse politicoloog uit Emmeloord, schreef het afgelopen jaar opiniestukken voor Trouw, de Volkskrant, en Het Parool. Op Twitter en Facebook werd hij vrienden met allerlei bekende schrijvers. Dinsdag onthulde De Correspondent dat Mourabit een verzinsel is van de spierwitte kunstenaar Nelle Boer (1982). Hij had een fotootje van een Saoedische man gebruikt voor zijn nepprofielen. Allerlei media waren erin getuind.

De kunstenaar zelf zei dat hij wilde ervaren hoe het is om Marokkaan te zijn. Zijn partner in crime, politiek historicus Ewout Klei, noemde het zelfs onthullingsjournalistiek à la Günter Wallraff.

Wat was er dan onthuld? Dat je op Twitter lelijke dingen naar je hoofd krijgt als Marokkaan? Tja, het zou nieuws zijn als dat niet zo was. Of dat je als Marokkaan eerder een stuk over Syrië gepubliceerd kreeg dan als witte Nederlander? Dat vond de kunstenaar namelijk „opvallend”. Opvallend? Logisch juist. Sinds Aristoteles weten we dat een betoog niet alleen draait om logos (wat je zegt), maar ook om ethos (wie iets zegt). Een Marokkaan die zegt vrienden te hebben die naar Syrië afreizen — zoals Mourabit schreef — is interessanter dan een kaaskop met een meninkje.

Of dat media veel te gretig een podium bieden aan zelf benoemde woordvoerders? Maar daar waren al hele seizoenen Pauw & Witteman aan gewijd. Zie ook: fop-imam Abdullah Haselhoef, of eenmansclub Federatief Joods Nederland. Of Maiwand Al-Afghani.

Deze stunt bewees vooral dat mensen je wel eens geloven als je liegt, maar dat geldt ook voor je verzekeringsmaatschappij.

En ja, het zegt ook iets over de journalistiek. Krantenredacties zijn nog steeds vrijwel 100 procent wit, terwijl de steden waar ze gevestigd zijn 50 procent gekleurd zijn. Slechts één kwaliteitsblad doet het redelijk: De Groene Amsterdammer. Die redactie bestaat voor ongeveer 7 procent uit Hassan Bahara. Hij wees De Correspondent trouwens op het twijfelachtige karakter van Mourabit.

Een nare gimmick, dat Marokkanentypetje, constateerden schrijver Nadia Ezzeroili en cultuurcriticus Egbert Alejandro Martina terecht. Noem het diefstal. Ruim tien jaar na fop-Marokkaan Yusef el Halal, de zogenaamd Marokkaanse schrijver die een groepje witte schrijvers bleek, is het nog steeds een geschminkte witte Nederlander die het Marokkanendebat kaapt. Een jammer déjà vu.

Nog even over de foto die Nelle Boer gebruikte voor zijn nepprofielen. Hij zei dat hij die van het web had geplukt. Ik heb even gezocht via Google Afbeeldingen. Het originele portret bleek van een 28-jarige Saoedi. Hij zit op Facebook, Twitter en Instagram (zijn naam kan ieder zelf googlen). Ik heb hem proberen uit te leggen dat zijn gezicht overal op internet staat omdat zijn foto is gestolen door een witte kunstenaar voor een Nederlandse Marokkanen-hoax.

Hij schreef onder meer terug dat hij geen toestemming gegeven heeft voor het gebruik van zijn gezicht. En dat hij „erg boos” is. Terecht, lijkt me.