Een stukje van je favoriete boom in de keuken

Foto Bram Budel

‘Kijk, dit snijplankje komt van een boom op de Amstelveenseweg, en deze uit het Vondelpark.” Tom Marcelis (37), oprichter van meubelontwerpbedrijf Gewoon Hout wijst naar twee glad geschuurde modellen op de werktafel. Samen met compagnon en medeoprichter Harm Spoelstra (38) startte hij vier maanden geleden hun nieuwste project: gekapte stadsbomen verwerken tot ‘Stadsplankjes’. Ze hebben er nu al meer dan 400 gemaakt. Het hele productieproces, de verkoop en marketing – tot aan het label toe – doen ze zelf.

De meeste stadsbomen die door de gemeente zijn gekapt worden direct tot brandhout, paalhout of houtsnippers verwerkt. De compagnons vonden dat nogal typisch: „Het lijkt wel onderschat hout, terwijl het fantastisch materiaal is. Wij vinden dat stadsbewoners iets terug moeten zien van hun oude bomen, waar ze misschien door de jaren heen gehecht aan zijn geraakt.” Ze kwamen in contact met stichting Stadshout, die elk jaar een groot aantal bomen geschonken krijgt van de gemeente en waar steeds vaker meubelmakers of hobbyisten hun hout inkopen. Wat bleek: „Van sommige bomen is de exacte herkomst en kapdatum bekend, dan is het herleiden van de plantdatum met wat uitzoekwerk ook mogelijk.” Het idee voor de Stadsplank was geboren: een stukje eigen stad voor in huis. Op iedere Stadsplank staan de soortnaam, herkomst en dienstjaren van de stadsboom gegraveerd. Wie hem goed onderhoudt met olie, doet er een leven lang mee, bezweren de heren.

De mannen van Gewoon Hout kopen hun onbewerkte hout – „goed hard, bijvoorbeeld een iep of plataan” – in lange, brede plakken van Stadshout, waar ze vijf tot zes maanden hebben liggen drogen. In hun werkplaats in Nieuw-Sloten zagen ze uit elke plak boom zo’n acht tot tien plankjes. Elk ruw plankje krijgt vervolgens een unieke behandeling: „De een mag zijn onvolkomenheden behouden, de ander ziet er perfect glad geschuurd beter uit.”

Voor een behoorlijke productie zijn niet veel bomen nodig: uit een flinke halve stam halen ze 80 à 90 plankjes. Het graveren besteden ze uit. En vergeet de persoonlijke QR-code niet: aan elk plankje zit een label met een code waarmee nog meer informatie over het soort boom opgevraagd kan worden. In de toekomst hoopt Gewoon Hout hier nog een persoonlijke foto van de boom in volle bloei te plaatsen. „Doordat we het hele verhaal kunnen vertellen, krijgt de Stadsplank zijn waarde”, vertelt Spoelstra.

Ze zien veel enthousiaste kopers, „en heus niet alleen yuppen”. Via hun website en op hippe markten verkopen ze hun plankjes (prijs vanaf 29 euro). „We zijn bezig dezelfde formule op te zetten in Haarlem, Utrecht en Rotterdam. Maar het organiseren kost zoveel tijd, veel meer dan het verwerken van het hout zelf. Je krijgt met trage politiek te maken.”