‘Poch gooide Argentijnen zelf uit het vliegtuig’

Gisteren is het verhoor van Nederlandse piloten afgerond.

Gloeiende spijt heeft hij. De Transavia-piloot Edwin Reijnoudt Brouwer vertelde het tijdens een schorsing van zijn verhoor in de Haagse rechtbank. Daar beantwoordde hij gisteren via een videoverbinding vragen uit Buenos Aires in het strafproces tegen zijn oud-collega Julio Poch. De al ruim vijf jaar durende strafzaak tegen de van ‘moordvluchten’ verdachte Poch heeft Brouwer „letterlijk ziek gemaakt”. Hij zegt psychologische hulp te krijgen. Twee weken geleden meldde hij zich ziek bij Transavia.

Op grond van de verklaringen die Brouwer en drie collega’s in 2008 aflegden tegenover de Nationale Recherche en de Argentijnse onderzoeksrechter Sergio Torres, werd Poch met hulp van moederbedrijf KLM en het Nederlandse OM in 2009 in Valencia gearresteerd tijdens zijn laatste Transavia-vlucht. Dat gebeurde omdat piloten hadden verteld dat Poch in 2003 bij een etentje op Bali had toegegeven ten tijde van de militaire junta in Argentinië (1976-1983) mee te hebben gewerkt aan het uit vliegtuigen werpen van politieke tegenstanders.

„Torres vertelde ons in 2008 een dossier met duizenden pagina’s bewijsmateriaal tegen Poch te hebben”, vertelt Brouwer in een zitje voor de rechtszaal. Zijn belastende verklaring was alleen maar nodig als extraatje: ondersteunend bewijs. „Maar na ons verhoor hebben we niets meer van Torres gehoord.” En van ander bewijs tegen Poch – die intussen 1.586 dagen in voorarrest zit – is nooit meer iets gebleken, merkt Brouwer. Hij spreekt over „een absurde situatie”. Ze vragen hem wel eens of hij ooit tegen Poch zou hebben verklaard als hij had geweten wat de gevolgen zouden zijn. „Dan had ik mijn mond gehouden.”

Die wroeging betekent niet dat Brouwer achteraf vindt dat hij de ‘bekentenis’ van Poch verkeerd zou hebben begrepen, zoals de 62-jarige verdachte piloot zelf beweert. Uit zijn „fanatisme en lichaamstaal” was volgens Brouwer duidelijk af te leiden dat Poch zelf betrokken was bij dodenvluchten. ‘We should have killed them all’, zou hij hebben gezegd over de ‘linkse terroristen’. En nee, de voormalige marinepiloot heeft volgens Brouwer nooit gezegd dat hij zélf de transporttoestellen vloog waarmee tegenstanders werden vermoord. Hij zou wel hebben meegevlogen als deel van de bemanning en gedrogeerde ‘subversieven’ fysiek uit het toestel hebben gekieperd.

Al kort na zijn aanstelling bij Transavia in 1988 deden verhalen over het verleden van Poch binnen het bedrijf de ronde. In 1989 wilde een piloot met Poch op de vuist omdat hij op een feestje van een collega sprak over zijn rol bij dodenvluchten. Poch had bij Transavia de bijnaam ‘Junta Julio’. Collega’s maakten volgens Brouwer grappen. „We vliegen vandaag met Julio Poch. Wilt u aub niet te dicht bij de deuren gaan zitten.”

Brouwer toonde de rechtbank gisteren niet eerder geopenbaarde e-mails van collega’s tegenover wie Poch ook persoonlijk bekentenissen zou hebben gedaan over zijn rol tijdens de junta. Brouwer citeerde ook nog piloot Mireille Wildschut die tegen Poch zou hebben gezegd: ‘Je moet ophouden met het vertellen van die verhalen [over zijn juntatijd] want daar ga je moeilijkheden mee krijgen’. De verhoren in Nederland zijn nu afgerond. Het vonnis tegen Poch en 67 medeverdachten wordt eind 2015 verwacht.