Opinie

Dapperste man van Nederland

Marco Kroon, dapperste man van Nederland, drager van de hoogste onderscheiding van de krijgsmacht, de Willems-Orde, is klein van stuk. Vindt hij zelf belangrijk. Dan wil je in alles de beste zijn.

Opgegroeid in Den Bosch. Ouders die op tv ondertiteld zouden moeten worden, grijnst hij. Noemde zijn vader, tegelzetter van beroep, koffie iets „voor oude wijven”? Dan dronk Marco Kroon dus nooit meer koffie. Zelfs niet na een zware survival, kleumend als commando: „En daar dan nog trots op zijn óók, hè.”

Hij heeft een zoon, Mitchell (19). Die zit bij de Luchtmobiele Brigade. Toen Mitchell vijf jaar oud was, somt Kroon op, kon hij schaatsen, voetballen, rollerskaten, karate, kickboksen. En hij had vier zwemdiploma’s. „Ik was als vader wel een beetje extreem”. Weer: „Misschien omdat ik klein was.”

We spraken elkaar in de Kromhoutkazerne in Utrecht, na veel gedoe met woordvoerders, en in aanwezigheid van een woordvoerder. Dit omdat begin december nóg een Willems-Orde wordt uitreikt, aan majoor Gijs Tuinman (34). Terwijl de laatste vóór die van Marco Kroon maar liefst een halve eeuw geleden was. Aandacht voor Kroon (45) ligt dus even gevoelig. Ook al werd Marco Kroon in 2011 na een geruchtmakende rechtszaak vrijgesproken van de verdenking van cocaïnebezit: zijn imago lijkt opeens besmet.

Vervelend voor beide defensiehelden is dat dit pr-circus aan hun heldendaden niets afdoet. En ze kennen elkaar goed. Verschillend zijn Tuinman en hij zeker, zegt Kroon. Royaal: „Gijs is in een aantal zaken een stuk slimmer dan ik.” Kroon groeide in het leger, na mavo en havo. Tuinman stroomde met vwo meteen hoog in op de Koninklijke Militaire Academie. Kroon begon en leerde in de praktijk, Tuinman belandde later in de modder. „Maar voor de rest: als Gijs die medaille krijgt, dan heeft hij hem gewoon keihard verdiend.”

Wat blijft je bij van je eigen heldendaden? „Hoe ik in Uruzgan mijn initialen doorgaf aan de AC-130 in de lucht”, zegt Kroon – een vliegtuig met het kanon eraan, en de bijnaam Spooky. Ze waren ingesloten door Talibaan. Met het doorgeven van zijn initialen opende Spooky het vuur, ook op Kroons eigen mensen.

Angst beïnvloedt je waarnemingsvermogen, dat weet iedere commando. Daarom zijn ze zo goed in drillen. „Ook als je de mensen om je heen uit elkaar ziet knallen: zolang je drilmatig handelt, lijkt alles een oefening.”

Mali was zijn laatste reis. Blindedarmontsteking, daar slordig geopereerd, gedoe waar hij nog last van heeft. Marco Kroon verlaat nu de commando’s. Hij is bevorderd tot majoor en gaat de landmacht in Amersfoort opleiden. Om niet steeds heen en weer te hoeven reizen, krijgt hij daar „lekker een kamertje”.

Hij stond verplicht op een voetstuk. Prachtig. Een hele eer en alles. Maar Marco Kroon ontdekte daar ook dat hij al „dusdanig gevormd” was dat hij „niet meer zo geschikt” is voor de echte wereld. Waar een vrijspraak van een sympathieke oorlogsheld achterin de krant wordt weggemoffeld.

Dus geef hem de gesloten wereld van de drills maar terug. Waar alles klopt. En waar hij het snapt.