Red de economie, legaliseer wiet. Maar kan dat eigenlijk wel?

Foto iStock

Vandaag rolt de politie twintig illegale wietplantages op, morgen ook, overmorgen ook. Elke dag worden er gemiddeld twintig plantages ontmanteld, zegt drugsonderzoeker aan de UvA Dirk Korf. Dat is duur, en bovendien houden we zo niets aan de drugshandel over.

Een recente rechterlijke uitspraak - schuldig, maar geen straf - voor twee wiettelers uit Bierum biedt de hoop dat het ook anders kan. Hoeveel zou het legaliseren van wiet Nederland opleveren? En waarom doen we het dan niet?

Dit zouden we besparen

1. Handhaving
Volgens Dirk Korf worden er jaarlijks 5.400 plantages opgerold. De Rekenkamer zocht uit dat een plantage ruimen ongeveer 5.000 euro kost. Totaal dus 27 miljoen euro. Het overheidsrapport Veiligheid en terrorisme schatte de opsporingskosten in 2010 op 160 miljoen. Dat brengt de totale kosten van handhaving op jaarlijks 187 miljoen euro.

2. Gestolen stroom
Wietplantages moeten verwarmd worden, en dat vreet stroom. Zo’n hoge elektriciteitsrekening valt nogal op en daarom tappen de meeste telers illegaal stroom af. Peter Jans-Rat, voorzitter van het Platform Energiediefstal, schat de waarde van de gestolen stroom op 200 miljoen euro. Bovendien zijn honderd mensen dagelijks bezig om energiemisbruik tegen te gaan.

3. Brand
Wietplantages zijn gevaarlijk. Er ontstaan elke dag drie branden door het kweken van wiet. Verzekeraars schatten de jaarlijkse kosten op 60 miljoen euro. Ja, ook jij betaalt daaraan mee.

Dit zouden we verdienen

Wiet is volgens de wet illegaal, dus telers en coffeeshops betalen op dit moment nul BTW en accijns. Martijn Boermans, econoom aan de Hogeschool Utrecht, denkt dat we bij legalisering maximaal 850 miljoen euro belasting kunnen innen. Dat hoge bedrag komt vooral doordat Boermans denkt dat wiet goedkoper wordt door legalisering, waardoor er meer accijns geheven kan worden.

Als je zelf een simpel rekensommetje maakt: volgens Dirk Korf is de wietomzet ruim een half miljard euro per jaar. Op sigaretten zit ongeveer zestig procent accijns en 21 procent btw. Als je wiet ook zo zou belasten zouden de inkomsten ruim 400 miljoen per jaar zijn.

Maar, zegt de overheid: tachtig procent van de wiet gaat naar het buitenland, en blijft bij legalisering dus illegaal. Daar kunnen wij dan ook geen accijns op heffen. Een uitgelekt onderzoek van het Korps Landelijke Politiediensten stelde dat de meeste wiet wel degelijk in Nederland wordt opgerookt, maar de twijfel blijft. Het schijnt dat 96,5 procent van de Tilburgse wiet naar het buitenland gaat. Of we die 850 miljoen halen is dus de vraag.

Dus waarom niet?

Duidelijk is dat legalisering flink geld oplevert. Het probleem is dat Nederland dan fikse ruzie krijgt met de Verenigde Naties, de Europese Unie en de Schengenlanden. De overheid heeft namelijk in meerdere verdragen afgesproken dat drugs illegaal is. Volgens de Nederlandse Adviescommissie Drugsbeleid moeten we die verdragen opzeggen, willen we wiet legaliseren.

Maar Sidney Smeets van Spong Advocaten, gespecialiseerd in het softdrugsbeleid, denkt dat we die verdragen best kunnen schenden. Dat heeft Uruguay ook gedaan toen het wiet legaliseerde. Toch houdt minister Opstelten (VVD) van Veiligheid en Justitie zich voorlopig aan de verdragen.

    • Pim Brasser