Automatisering

Justitie en ACM onderzoeken prijsafspraken in ICT-sector

Het Openbaar Ministerie en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) zijn onafhankelijk van elkaar een feitenonderzoek begonnen naar fraude en prijsafspraken in de automatiseringsbranche. Volgens een woordvoerder van het OM is dit bedoeld om vast te stellen of er voldoende aanwijzingen zijn voor een formeel strafrechtelijk onderzoek.

De karteltoezichthouder ACM heeft de afgelopen weken een aantal tips ontvangen over problemen in de sector, zo bevestigt een woordvoerder. “Indien mogelijk wordt de informatie die wij verzamelen gedeeld met het Openbaar Ministerie.” Naar aanleiding van die tips heeft de ACM de grootste 50 automatiseringsbedrijven van Nederland vorige week een brief gestuurd met een oproep om illegale prijsafspraken of andere vormen van concurrentievervalsing te melden.

In de brief wordt gewezen op de mogelijkheid voor bedrijven om oneerlijke concurrentie te melden bij de toezichthouder in ruil voor strafvermindering. De automatiseringsbranche heeft nu nog de kans om zelf de problemen aan te kaarten en schoon schip te maken, blijkt uit de brief. Doet de sector dat niet, dan bestaat de kans dat de ACM zelf informatie komt halen.

Mogelijke prijsafspraken door ICT-bedrijven

Aanleiding voor het oriënterende onderzoek is een uitzending van het televisieprogramma Zembla van twee weken terug. Zembla onthulde dat grote automatiseringsbedrijven mogelijk afspraken hebben gemaakt over de aanbestedingen van grote overheidsprojecten in onder andere Amsterdam en Rotterdam.  Op basis van documenten van een klokkenluider meldde het televisieprogramma dat automatiseringsbedrijf Ordina tussen 2005 en 2010 heeft gefraudeerd bij aanbestedingen van grote automatiseringsprojecten bij de overheid.

Ook zouden oud medewerkers van automatiseringsbedrijven bij opdrachtgevers worden gestald om zo opdrachten binnen te halen. Hierbij zou sprake kunnen zijn van corruptie of omkoping. Het vooronderzoek van de ACM en het Openbaar Ministerie draait om de vraag of de signalen over misstanden in de sector incidenteel of structureel zijn.

Volgens bronnen rond het onderzoek zijn er aanwijzingen dat automatiseringsbedrijven elkaar bij de aanbesteding van grote projecten niet heel hard beconcurreren om zo de prijzen voor dienstverlening niet al te zeer te drukken. Eenmaal binnen bij een bedrijf of overheidsdienst is de kans niet groot dat een opdrachtgever snel van automatiseringsbedrijf zal wisselen.

Afhankelijk door kennisachterstand

Vooral bij grote projecten worden opdrachtgevers afhankelijk van de dienstverlener die het automatiseringsopdracht mag uitvoeren. Automatiseringsbedrijven hebben vaak meer kennis over een computersysteem dan bedrijven of overheidsinstellingen zelf. Vanwege de complexiteit van grote computersystemen is het bovendien heel duur om van automatiseringsbedrijf te wisselen. Vorige week concludeerde de parlementaire onderzoekscommissie ICT dat de overheid ‘onprofessioneel’ te werk gaat bij aanbestedingen voor ICT-projecten en zo jaarlijks 1 tot 5 miljard euro verspilt. Ook vermoedt de onderzoekscommissie dat de wet  is overtreden bij de aanbesteding van een groot automatiseringsproject bij het UWV.

Nederland ICT, de branchevereniging voor bedrijven die actief zijn in de automatisering en informatietechnologie, gaat de aandacht voor het thema integriteit intensiveren. Branchevoorzitter Bart Hogendoorn heeft hierover vorige week overleg gehad met veranwoordelijk minister Stef Blok (VVD, Wonen en Rijksdienst). Aanleiding voor dit overleg was de uitzending van Zembla over mogelijke onregelmatigheden bij aanbestedingen van automatiseringsprojecten bij de overheid.

Daarnaast zoekt de sector “actief de dialoog met de ACM”, zo meldde de branchevereniging gisteren in een persbericht. De ruim 550 leden van de branchevereniging zijn verplicht om de gedragscode te onderschrijven.